Google+ Badge

Tuesday, 28 July 2015

ధగిడీ రాజ్యంలో మేలిమి రచనలు :: డా. జి వి పూర్ణచందు

ధగిడీ రాజ్యంలో మేలిమి రచనలు
డా. జి వి పూర్ణచందు

జగలోభుల్ మలభాండ విగ్రిహులు గంజాతిండి జండీలు మొం
డి గులాముల్ మగలంజె లాగడపు టెడ్డేల్ ఘోర క్రూరాథముల్
ధగిడీలుండగ నేమి యర్థుల గృతార్ధత్వంబు నొందింతురే
జగదేవక్షితి పాల రాజకుల తేజా! దీనకల్పద్రుమా!

ఇన్నిన్ని తిట్లు తిన్నాక ఎవడైనా బతికుంటే వాడికన్నా గాడిద నయం అన్నమాట! ‘గాడిద కొడకా’ అని తిడితే, ‘వీడా నా కొడుక’ని గాడిద కూడా ఏడ్వగలదు కాబట్టి గాడిదే నయం!!

ఇంతకీ, ఇన్ని తిట్లు తిన్న ఆ ‘అడ్డగాడిద’ ఎవరు? ఒకడేమిటీ ఈ కవిగారికి పెట్టని వాళ్ళందరినీ కలిపే తిట్టాడు. పెట్టిన వాణ్ణి పొగడటానికి బదులుగా పెట్టనివాళ్ళను తిట్టటం ఓ టెక్నిక్. ‘నువ్వలాంటి వాడివి కాదు నాయనా’ అనటమూ పొగడటమే! పద్య కవి ఎవరో తెలియదు. చాటు పద్యంగా చెలామణిలో ఉంది. తాను తిట్టిన వాళ్ళ పేర్లు చెప్పకుండా సాధారణీకరించి వదిలేశాడు కవి. ఆ కవిగారిని గౌరవిస్తానన్నన్నవాడు ఇమ్మడి జగదేవరాయుడనే ప్రభువని ఇందులో ఉంది.

జగదేవరాయుడు ఒక గొప్ప సంస్థానాధీశుడేమీ కాదు. బెంగుళూరు దగ్గర చెన్నపట్టణం అనే ఒకమండల స్థాయి చిన్న రాజ్యానికి పాలకుడు. షుమారుగా 1620 నాటివాడు కావచ్చని నిడదవోలు వెంకట్రావుగారు ‘దక్షిణదేశీయాంధ్రవాఙ్ఞ్మయం’లో ఇతని గురించి వ్రాస్తూ, ఈ చాటు పద్యాన్ని ఉదహరించారు. 

‘అర్థుల కృతార్థత్వంబు నొందింపని’, సత్కవి పండితులను గౌరవించి ప్రోత్సహించటం తెలియని ధనమదాంధుల్ని జగలోభులు, మలభాండవిగ్రిహులు, గంజాతిండి లండీలు, మొండి గులాములు, మగలంజెలు, ఆగడపు ఎడ్డెలు, ఘోర క్రూరాథములు, ధగిడీలు ఇలా తిట్టి పోశాడు. ధగిడీ అంటే పచ్చి నీచమైన స్త్రీ. లండీలంటే కుత్సితులు. జగదేవరాయ అలాంటివాడు కాదనీ, అతను దీనకల్పద్రుమం అనీ ఈ పద్యంలో పొగిడాడు.

సాహితీ సేవ అనేది ఈరోజుల్లో చాలామందికి ఒక హాబీ! సినిమా రచయితలకు వచ్చినట్టు ఇతరులకు సాహిత్యాదాయం ఉండదు. పోతన ఐదువేళ్ళూ నోట్లోకి పోయే పరిస్థితి ఉన్నవాడు కాబట్టి కూళలకు తన కృతిని ఇవ్వనని కరాఖండిగా చెప్పేయ గలిగాడు. నిత్యపేదరికంలో జీవించిన త్యాగరాజు కూడా రాముడికి తప్ప మరొకరికి తలవొంచ నన్నాడు. విశేషం ఏమంటే, రాజులకు కృతినివ్వని కావ్యాలు ఎన్నో నేటికీ నిలిచి ఉండగా, రాజాదరణ పొందిన కావ్యాలలో కవి ఎవడో తెలియకుండా కాలగర్భంలో కలిసిపోయినవే ఎక్కువ కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, సాహిత్య పోషకులు మంచి సాహిత్యం రావటానికి ప్రేరకులేగానీ, కారకులు కాదన్నమాట.

రచయిత రవ్వంత గౌరవాన్ని, ప్రోత్సాహాన్ని మాత్రమే కోరుకుంటాడు. నేటికాలంలొ అదే తగ్గిపోతోంది! ప్రభుత్వ పురస్కారాలు, విశ్వవిద్యాలయ పురస్కారాలు, అకాడెమీ పురస్కారాలు అత్యధికంగా నవ్వుల పాలౌతున్నాయి.
తెలుగు పుస్తకాలకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి రావటం లేదని అంటారు గానీ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పుస్తక ప్రచురణ చేసేంత స్థితి మన ప్రచురణ రంగానికి లేదు. అయినా చాలామంది ప్రచురణకర్తలకు రచయితలంటే చిన్నచూపు.
అప్పో సొప్పో చేసి, రచయితే స్వంతంగా ప్రచురించుకుంటే, ఉచితంగా పంచుకోవటం తప్ప ఆ పుస్తకాలు ఏం చేసుకోవాలో తెలీదు. ఇరుకు కొంపలో ఈ పనికిమాలిన పుస్తకాల కట్టలు అడ్డంగా ఉన్నాయని ఇంట్లోవాళ్ళ తిట్లు నిత్య నైవేద్యా లౌతాయి. అత్యున్నత సాహితీ విలువలున్న పుస్తకాలకు మార్కెట్ ఉండదనే ఒక అపనమ్మకం పుస్తక విక్రేతల్లో ఉంది కాబట్టి, స్వీయ రచనలను షోరూములో ఉంచటానిక్కూడా చాలామంది అంగీకరించటం లేదు. జిల్లాగ్రంథాలయాలు స్వీయప్రచురణ కర్తలకు ఎలాంటి ప్రాధాన్యత ఇవ్వటం లేదు. ప్రచురణ తనకు వృత్తి కాదు కాబట్టి, గ్రంథాలయ సంస్థల చుట్టు తిరిగే అవకాశం రచయితల కుండదు.  

వ్రాసిందంతా అచ్చు కావాలనే దుగ్ధలోంచి మొదట రచయిత బయటకు రావాలి. “మొక్కుబడి ముందుమాట”లతో పేజీలు నింపటం కన్నా, ఆ రంగంలో నిపుణుడి చేత తన పుస్తకాన్ని ఎడిట్ చేయించి, నిర్దుష్టంగా అచ్చు వేస్తే, మంచి  పుస్తకాలకు తప్పకుండా మార్కెట్టు ఉంటుంది. పబ్లిషర్లు కూడా ఎడిటర్లను నియమించి, ప్రతి అక్షరాన్నీ  పరిశీలించాకే పుస్తకం అచ్చు వేయటం  మంచి అలవాటు. నిగ్గు తేలిన మేలిమి రచన ఒక పేజీడైన చాలు.

చుట్టూ ధగిడీల కారణంగా నేటికాలపు రచయితలు రాయని భాస్కరులుగా మారిపోతున్నారు. ఒకరిని నిందించి ఉపయోగం లేదు.

     

శస్త్ర చికిత్స పితామహుడు సుశ్రుతుడు డా. జి వి పూర్ణచందు



శస్త్ర చికిత్స పితామహుడు సుశ్రుతుడు

శస్త్ర చికిత్స పితామహుడు సుశ్రుతుడు
డా. జి వి పూర్ణచందు

ప్రాచీన భారత దేశంలో క్రీ.పూ ౩౦౦౦ నాటికే శస్త్ర చికిత్సా పరమైన పరిశోధనల గురించి బీజాలు పడ్డాయని బుద్ధుడి కాలానికి చాలా విస్తృతమైన అధ్యయనం జరిగిందనీ, పరిశోధకుల భావన.

చరకుడు, సుశ్రుతుడు, వాగ్భటుడూ ఈ ముగ్గురూ ఆయుర్వేద వైద్యశాస్త్రాన్ని అత్యున్నత స్థితికి తీసుకు వెళ్ళారు. చరకుడు ఔషధచికిత్సకు, సుశ్రుతుడు శస్త్రచికిత్సకూ పితామహులుగా నిలిచారు. వాగ్భటుడు ఆ ఇద్దరికీ సమన్వయంగా అష్టాంగ హృదయం గ్రంథాన్ని రచించాడు. ఈ ముగ్గురునీ బృహత్త్రయంగా పిలుస్తారు.
ఆధునిక వైద్యానికి పితామహుడని భావించే హిప్పోక్రేట్ర్స్ (క్రీ పూ. 460-370) కన్నా ఎంతో ముందునాటి వాడు సుశ్రుతుడు. ఆయన చెప్పిన ఎన్నో వైద్యక విషయాలు ఈనాటికీ ప్రామాణికంగా ఉన్నాయి.
క్రీ.పూ. 600-1000 ఆచార్య సుశ్రుతుడి కాలంగా ఎక్కువమంది భావిస్తున్నారు. బహుశా బుద్ధుడికి ఈయన సమకాలికుడు కావచ్చు. సుశ్రుతుడి పైన బౌద్ధం లేదా జైనం ప్రభావం ఎంత ఉన్నదో ప్రత్యేకంగా అధ్యయనం చేయవలసి ఉంది.


ఈజిప్ట్‘లోని Komomboలో ఒక ప్రాచీన దేవాలయం గోడల మీద శస్త్రచికిత్స ఉపకరణాలను చెక్కారు. అవి సుశ్రుతుడు చెప్పిన ఉపకారణాలను పోలి ఉన్నాయట. ఆ గుడి ఏ కాలం నాటిదో తెలీదు. కానీ, దాని కన్నా నిస్సందేహంగా సుశ్రుతుడు ప్రాచీనుడు. బారతీయ విఙ్ఞానం అప్పటికే నైలూ నది దాకా విస్తరించిందన్నమాట!
కాశీరాజైన ‘దివోదాస ధన్వంతరి’ శిష్యుడిగా సుశ్రుతుడు తన గురించి చెప్పుకున్నాడే గానీ, తానే శల్యతంత్ర ప్రవర్తకుడి నని ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. అనేక శస్త్రచికిత్సలు, వాటిని నిర్వహించే ఉపకరణాలను వివరించాడు. వీటిలో కొన్ని బంగారం, వెండి, ఏనుగు దంతాలతో చేసినవి కాగా, శ్రేష్ఠమైన ఉక్కుతో చేయవలసినవే ఎక్కువ ఉన్నాయి. ఒక వెంట్రుకని నిలువుగా చీల్చ గలిగే టంత నిశితంగా శస్త్రం ఉండాలన్నాడు.

సుశ్రుతుడు బహుశా, సింధునాగరికత అంతరించి వైదిక యుగం ప్రారంభమైన తొలి రోజుల నాటివాడు కావచ్చు. అప్పటికి, ఉత్తరాదిలో రాగి, కంచు మాత్రమే వాడకంలో ఉన్నాయి. అదే కాలానికి దక్షిణాదిలో తెలుగు నేలపైన లోహయుగం నడుస్తోంది. ఉక్కుతో ఆయుధాలు, ఇతర పనిముట్లు తయారయ్యే కర్మాగారాలు కూడా ఇక్కడ ఉండేవి. ఆంధ్రప్రదేశ్‘లో బయల్పడిన ప్రాచీన బూడిద కుప్పలే దానికి సాక్ష్యం. ఆ బూడిదను పరిక్షిస్తే అత్యధిక వేడిమీద అది బూడిదయ్యిందని, నిస్సందేహంగా ఇనుమును కరిగించి పనిముట్లు తయారు చేసే కర్మాగారాలకు చెందిన బూడిదకుప్పలే అవి అని నిర్ధారించారు.

విశ్వామిత్రుడు రామలక్ష్మణుల్ని దండకారణ్యానికి తెచ్చి అస్త్రశస్త్రాలు ఇచ్చాడని రామాయణంలో ఉంది. ఇక్కడ ఉన్న ఉక్కు ఆయుధాల కర్మాగారాల దగ్గరకు ఆ రాకుమారులను తీసుకువెళ్ళి వాళ్ళ కొలతలకు తగ్గ ఆయుధాలు తయారు చేయించి ఇప్పించాడని దీని అర్ధం కావచ్చు. విశ్వామిత్రుడిద్వారా ఆయన దత్తపుత్రుడైన సుశ్రుతుడికి తెలుగునేల మీద ఉక్కు పరిశ్రమల చిరునామాలు తెలుసు కాబట్టి, తన శల్యచికిత్సా ఉపకరణాల్ని నాణ్యమైన ఉక్కుతో తయారు చేయించుకో గలిగాడు. ఆ విధంగా సుశ్రుతుడి శస్త్రోపకరణాల తయారీలో ఆనాటి తెలుగు లోహ పనివారి పాత్ర కూడా ఉండి ఉండాలి. పంచాణనం వారికి, ముఖ్యంగా లోహ పనిముట్లు తయారు చేసే కమ్మరులకు శస్త్ర వైద్యంతోనూ శస్త్రచికిత్స చేసేందుకు ఉపయోగించే ఉపకరణాలతోనూ ఎక్కువ పరిచయం ఉంటుంది. కాబట్టి, సుశ్రుత సంహిత పరిరక్షకలు వీరేనని ‘హిష్టరీ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్ సర్జరీ’ గ్రంథంలో మేథ్స్ పండితుడు పేర్కొన్నాడు.

ఈ కోణంలోంచి చూసినప్పుడు సుశ్రుతుడి కాలం క్రీ.పూ. 1000 వరకూ ఉండే అవకాశం ఉంది. భారతీయ వైద్యానికి అంత ప్రాచీనత ఇవ్వటానికి ఇష్టపడని పాశ్చాత్య పరిశోధకులు సుశ్రుతుణ్ణి క్రీ.శ.4,5 శతాబ్దాల దాకా తీసుకువెళ్ళే ప్రయత్నాలు చేశారు. ఒక పండితుడు సుశ్రుతుణ్ణి క్రీ.శ. 11వ శతాబ్ది దాకా లాక్కురావాలని చూశాడు. చరిత్రకారుల వ్యక్తిగత రాగద్వేషాల వలన మన చరిత్రకు చాలా అపకారం జరిగింది.
అధర్వణ వేదంలో కూడా సుశ్రుతుడి పేరు కనిపిస్తుంది. సుశ్రుతాచార్యుడు అంతటి ప్రాచీనుడే నని నిస్సందేహంగా భావించవచ్చు. “విశ్వామిత్ర సుతం శిష్య మృషిం సుశ్రుత మన్వశాత్” “విశ్వామిత్ర సుతాం శ్రీమాన్ సుశ్రుతః” సుశ్రుత సంహిత లోని ఈ వాక్యాలు సుశ్రుతుడు విశ్వామిత్రుడి పుత్రుడని చెప్తున్నాయి. మహాభారతం అనుశాసన పర్వంలో “శ్యామాయనోzథః గార్గశ్చ జాబాలి సుశ్రుతస్తథా”-విశామిత్రుడి పుత్రులలో శ్యామ, గార్గి, జాబాలితో పాటు సుశ్రుతుడు కూడా ఉన్నట్టుగా ఉంది. సుశ్రుతుడు శాలిహోత్రు డనే ఋషి పుత్రుడని కొన్ని చోట్ల ఉంది. శాలిహోత్రుడి పుత్రుడు విశ్వామిత్రుడికి దత్త పుత్రుడు కాకూడదని లేదుకదా!
విశ్వామిత్రుడి పుత్రుల్లో దత్త పుత్రులు చాలా మంది ఉన్నారు. అందుకే ఆయనకు నూర్గురు కొడుకులనే నానుడి ఉంది. రాజకీయ, సామాజిక ప్రయోజనాల కోసం ఆయన ఇలాంటి దత్తతలు చాలా స్వీకరించినట్టు వేదహరిశ్చంద్రుడి కథ చెప్తోంది. నిజపుత్రులు విశ్వామిత్రుడి దత్తతల్నిఒప్పుకోక ఆయనతో వైరాన్ని పెంచుకున్నారు. అలా తండ్రితో పోట్లాడి, శాపగ్రస్థులై వెళ్ళి పోయిన పుత్రుల్లో ఆంధ్రుడనే వాడున్నాడని, అతని సంతతే ఆంధ్రులయ్యారనీ శతపథ బ్రాహ్మణం చెప్తోంది. మొత్తం మీద సుశ్రుతుడికీ ఆంధ్రులకూ సోదర సంబంధం ఉందన్నది వాస్తవం.

ఆచార్య నాగార్జునుడు సుశ్రుత సంహితను సంస్కరించి, ఆ గ్రంథానికి పెంపుగా ఉత్తర తంత్రాన్ని రచించటాన్ని బట్టి సుశ్రుతుడు నిస్సందేహంగా నాగార్జునుడికి పూర్వుడేనని తేల్తోంది. నాగార్జునుడి సహచరుల్లో తొలి శాతవాహనులు, కనిష్కుడు కూడా ఉండటాన అతని కాలం క్రీస్తు శకానికి ఒక శతాబ్ది అటూ ఇటూగా ఉండవచ్చు. ఆవిధంగా చూస్తే, సుశ్రుతుడు క్రీ.పూ. 3-4 శతాబ్దాలకన్నా ముందు వాడవ్వాలి! పతంజలి మహా భాష్యంలో సుశ్రుతుడి ప్రస్తావన ఉండటాన, పాణిని కన్నాపూర్వుడు అంటే కీ. పూ. 6వ శతాబ్ది కన్నా ముందువాడు కావాలి!

అమ్మోనియస్ (క్రీ.పూ. 283-247), సెల్సస్ (క్రీశ.1వ శతాబ్ది) పేర్కొన్న perineal vesicolithotomy లాంటి శస్త్ర చికిత్సా విధానాలు సుశ్రుత సంహిత గ్రంథం ఆధారంగా చేసినవేనని ఋజువైంది.
క్రీపూ. 326లో అలెగ్జాండర్ దండయాత్ర తరువాతే, భారత దేశంలో వర్ధిల్లుతున్న విఙ్ఞానం గురించి గ్రీకో రోమన్లకు తెలిసింది. శ్ట్రాబో, ప్లినీ, ప్లూటార్చ్ లాంటి చరిత్రకారులు ఆ రోజుల్లో గ్రీకు, భారతీయ శాస్త్రాలను పరస్పరం మార్పిడి చేసుకోవటం ద్వారా విఙ్ఞానం పెంచుకోవటం కోసం ప్రయత్నించారు. పాశ్చాత్య వైద్య పోకడలను తెలుసుకుని ఆయుర్వేద శాస్త్రాన్ని అభివృద్ధి చేసుకో వలసిందిగా చరకుడు కూడా సూచించాడు. ఈ సూత్రాన్ని పాటించక పోవటం వలన రెండు శాస్త్రాలకూ నష్టమే జరిగింది.

సుశ్రుత సంహిత సంస్కృత శ్లోకాలలో వ్రాయబడింది. కొండంత విషయాన్ని గోరంతకు సంక్షిప్తీకరించటానికి వీలుగా ఉంటుందనీ, బాగా గుర్తు పెట్టుకోగలుగు తారని అలా శ్లోకాల్లో శాస్త్రాలు వ్రాసేవారు. భాష్యకారులు, వ్యాఖ్యాతలు ఆ శ్లోకాలలోని రహస్యాలు విప్పిచెప్పగలగాలి. అది జరగనప్పుడు ఆ గ్రంథం ఎవరికీ అర్ధం కానిదిగా ఉండి పోతుంది.

‘సుశ్రుత సంహిత’ ఇప్పటి ‘బైలీ అండ్ లవ్- Text book of surgeory పుస్తకం లాగా ఆ రోజుల్లో శస్త్ర వైద్య విద్యార్ధులకు ఒక పాఠ్య గ్రంథంగా ఉండేది. సుశ్రుత అంటే చక్కగా వినేవాడనే అర్ధం కూడా చెప్పుకోవచ్చు. రోగి చెప్పుకునే బాధను చక్కగా వినటం మంచి వైద్యుడి లక్షణం!

క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దిలో సుశ్రుత సంహితని ఖలీఫ్ మన్సూర్ ఆదేశానుసారం Kitab-i-Susrud పేరుతో అనువదించారు. అక్కడి నుండి హెస్లెర్ అనే పండితుడు లాటిన్ లోకి, వెల్లర్స్ జర్మనీ లోకి, హెర్న్‘లే ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు. 1907లో సంస్కృతమూలం లోంచి, కవిరాజ కంజన్‘లాల్ భిషగ్రత్న చేసిన ఇంగ్లీషు అనువాదం ప్రామాణికంగా నిలిచింది.

చక్రపాణి దత్తు, గయదాసు (క్రీ.శ. 1100), డల్హణుడు (క్రీ.శ. 1200) , ప్రభృతులు వ్యాఖ్యానాలు వ్రాశారు. సుశ్రుత సంహితలోని కొన్ని భాగాలను కె ఎస్ శాస్త్రి, చావలి రామమూర్తి శాస్త్రి, రాణీ వెంకటాచలపతి ప్రసాద శాస్త్రి, ఉపాధ్యాయుల సూర్య చింతామణీ శాస్త్రి, టి పి రామానుజ స్వామి, ప్రభృతులు తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసి ప్రచురించారు.

సుశ్రుత సంహిత గ్రంథంలో ఆయుర్వేద మౌలిక సిద్ధాంతాల్ని సూత్రస్థానంలో46 అధ్యాయాల్లో చెప్పారు. రోగకారణాల గురించి నిదాన స్థానంలో 16 అధ్యాయాల్లో చెప్పాడు. పెథాలజీ అంటారు దీన్ని. శరీర స్థానం పేరుతో 10 అధ్యాయాల్లో శరీరం లోపలి అవయవాలు, అస్థిపంజరం అమరిక లేదా అనాటమీని వివరించారు. 34 అధ్యాయాల్లో వ్యాధులకు ఔషధ మరియు శస్త్ర చికిత్సల గురించి వివరించారు. విషదోషాల నివారణ గురించి కల్ప స్థానంలో 8 అధ్యాయాలున్నాయి.

రోగానికి కారణమయ్యే త్రిదోషాలు వాతపిత్త కఫాలని తక్కిన ఆయుర్వేద గ్రంథాలు చెప్పగా రక్త ధాతువును నాలుగో దోషంగా సుశ్రుతుడు పేర్కొన్నాడు. రక్త ధాతువు దుష్టి చెందితే ఇతర ధాతువులను దుష్టి చెందిస్తుందన్నాడు.

యుద్ధ సైనికుల ఆరోగ్య రక్షణ, గాయలకు వ్రణరోపణ చికిత్సలు, శల్యోద్ధరణం అంటే, గుచ్చుకుని విరిగిన బాణపు ములుకుల్ని తొలగించే శస్త్ర చికిత్సలు చెప్పాడు. విష ప్రయుక్తమైన ఆహారాదులు, వాటి విరుగుడు చికిత్సలు చెప్పాడు. యుద్ధాలకు తరలి వెళ్ళినప్పుడు వెంట వెళ్ళే పరివారంలో రాజవైద్యులు కూడా ఉండేవారు. వాళ్ళు అక్కడికక్కడ తక్షణ చికిత్సా కేంద్రాలు నడిపేవారు. అందుకే శస్త్రవైద్యుల్ని ప్రాణాచార్యులని పిలిచేవాళ్లు.

నాణ్యమైన ఉక్కు ఉపకరణమే అయినా దాన్ని ప్రయోగించేది వైద్యుడి ‘చెయ్యి’ కాబట్టి, ఉత్తమ శస్త్ర ఉపకరణం (best surgical instrument) ఏదని అడిగితే “మానవ హస్తం-human hand” అన్నాడు సుశ్రుతుడు. శస్త్ర చికిత్స ఒక గొప్ప కళ! శస్త్ర చికిత్సకుడికి హస్త కౌశలం కావాలి!

సుశ్రుతుడు చెప్పిన నూటొక్క శస్త్ర ఉపకరణాలకు స్వస్తిక, సందంశ, తాళ, నాడీ, శలాక లాంటి పేర్లున్నాయి. సర్జరీకి ముందు అగ్నితో “ఉపకరణ పాయనం” అంటే sterilization of instruments చేయాలన్నాడు. ఒక్కో ఉపకరణాన్నిభద్రపరచు కోవటానికి వాటి ఆకారానికి తగిన సంచులు కుట్టించాలన్నాడు.

వ్యాధులు మందులతో తగ్గేవి, ఆపరేషను ద్వారా తగ్గేవి అని రెండు రకాలుగా ఉంటాయి. ఏది మందులతో తగ్గేది, ఏది శస్త్ర చికిత్స అవసరమయ్యేది అనే చర్చ సుశ్రుతంలో బాగా కనిపిస్తుంది. మందులతో తగ్గే వాటికి ఆపరేషను చేయబోవటం, ఆపరేషను అవసరమైన వాటికి మందులు ఇవ్వబోవటం రెండూ అశాస్త్రీయమే! శల్యం అంటే శరీరంలో దిగబడిన ములుకు. వాడి మాటలు నన్ను శల్యంలా బాధించాయి...అనటంలో అర్ధం ఇదే! దానిని తొలగించి గాయం తగ్గేలా చేస్తారు కాబట్టి, శల్యానైకి చేసే చికిత్స శల్యచికిత్స! శస్త్రం అంటే సర్జరీ చేసే ఉపకరణం. దాన్ని ప్రయోగించి నేర్పుగా చేసేది శస్త్ర చికిత్స.

విష్పల అనే స్త్రీ తన కాలు కోల్పోయినప్పుడు లోహంతో చేసిన కాలుని అమర్చాడని ఒక ఐతిహ్యం ఉంది. కండ తెగి రక్త స్రావం అవుతున్నప్పుడు ఆ కండరం రెండు అంచులను దగ్గరకు లాగి కుట్లు వేయటం (సూచరింగ్), క్షారాలను ఉపయోగించి స్రావం అవుతున్న రక్తనాళాన్ని కాల్చటం ద్వారా రక్తస్రావాన్ని ఆపటం (కాటరైజేషన్) లాంటి ప్రక్రియలు సుశ్రుతుడు చెప్పినవే!

చీము పట్టి కుళ్ళిపోతున్న ‘దుష్టవ్రణా’న్ని ‘శుద్ధవ్రణం’గానూ, పుండు తగ్గే దశలో దాన్ని ‘రుద్ధవ్రణం’గానూ మార్చే (ulcer healing) విధానాలను సుశ్రుతుడు పేర్కొన్నాడు. వైను, సారాయిల్ని ఎనస్థీషియాగా ఉపయోగించాడు. Excision (ఛేదనం), Incision (భేదనం), Scraping (లేఖనం) లాంటి విధానాలను అనుసరించాడు. వరిబీజంలో నీటిని తీసేందుకు ‘వ్యవధాన’ అనే ఉపకరణాన్ని ఉపయోగించాడు. నాళాల లోపల ఇరుక్కున్న వాటిని తొలగించే ప్రోబ్‘ని ‘ఈషణ’ అన్నాడు. లోపలి భాగంలో ఏర్పడే మొలలను, లూఠీ వ్యాధిని (ఫిష్ట్యులా ఇన్ యానై) తొలగించటానికి లాంగలక, అర్థలాంగలక, సర్వభద్ర, చంద్రాథ వగైరా  ఉపకరణా లను ఉపయోగించాడు. పేగులలో ఏర్పడే అవరోధాలను (intestinal obstructions-బద్ధ గుదోదరం) తొలగించ టానికి, అలాగే చిల్లులు పడిన పేగులకు (ఛిద్రోదరం-perforated intestines) శస్త్రచికిత్సలు చెప్పాడు.  షుగరు బీపీ వ్యాధుల గురించి సుశ్రుతుడు వివరించిన విషయాలు ఆధునిక వైద్యానికి దగ్గరగా ఉంటాయి.

 ఎలాంటి సౌకర్యాలూ లేని ఆ రోజుల్లో ఒక మనిషి శవాన్ని కుళ్ళిపోకుండా కాపాడుతూ, ఒక్కక్క పొరనీ విడదీసి చూస్తూ శరీర రచన (అనాటమీ) గురించి సుశ్రుతుడు చేసిన అధ్యయనం గొప్పది. పిండ స్థాయినుంచి అంటే ఎంబ్రియాలజీ నుండి, ఎముకలు ఆస్టియాలజీ, కండరాలు (మయాలజీ), కడుపులో ఉండే అవయవాలు స్ప్లాన్‘క్నాలజీ ఇలా ఎన్నో అధ్యయనాలు సుశ్రుత సంహితలో కనిపిస్తాయి.

జేమ్స్ ఫిండ్లే, ఠామస్ క్రూసో అనే ఇద్దరు బ్రిటిష్ సర్జన్లు పూనా బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీ శస్త్రవైద్యులుగా ఉన్నారు. ఒక కమ్మరి సామాజిక వర్గానికి చెందిన శస్త్ర వైద్యుడు ప్లాష్టిక్ సర్జరీ ద్వారా తెగిన ముక్కు సరిచేయటం కళ్ళారా చూసి ఆ విషయాన్ని 1794 మద్రాస్ గెజెట్లోనూ, లండన్‘లోని Gentleman's magazine లోనూ ఇండియన్ రైనోప్లాస్టీ (ముక్కుకు చేసే ప్లాస్టిక్ సర్జరీ) పేరుతో వ్రాసి ప్రచురించారు. ఆ తరువాత జరిగిన పరిశోధనల్లో అతని సర్జరీ విధానం సుశ్రుతుడు చెప్పిన విధానాని కన్నా మెరుగు పరచ బడినదిగా గమనించారు.

శరీరంలోపలికి ప్రవేశ పెట్టేందుకు 28 రకాల కేథెటర్లను ఇరిగేషన్ సిరింజిలను వివరించాడు. అనేక క్షారాలతో alkalies and caustics గాయాలను శుభ్రపరచటం గురించి చెప్పాడు. అమ్మవారు లాంటి వ్యాధుల వలన పెదిమలు ముక్కు, బుగ్గలకు సంబంధించిన అంగవైకల్యాలు ఏర్పడినప్పుడు ఆ భాగాలను పునర్నిర్మించటం (ప్లాస్టిక్ సర్జరీ) గురించి తొలి సారిగా ప్రస్తావించింది సుశ్రుతుడే! నుదుటిపైన ఉండే చర్మపుపొరని నిలువుగా గాయపడిన ముక్కు భాగానికి తెచ్చి అంటుగట్టి, ముక్కు తిరిగి మామూలు స్థితికి వచ్చేలా చేసే ప్లాష్టిక్‘సర్జరీ పద్ధతి ఇది. నుదుటి చర్మపు పొరని pedicled forehead flapని ‘ఇండియన్ ఫ్లాప్’అని పిలుస్తారు. ముఖానికి సంబంధించిన ఈ ప్లాష్టిక్ సర్జరీకి భారతీయ నామం రావటానికి సుశ్రుతుడు కారకుడు.

పొట్ట లోపలి అవయవాలలో కుళ్ళును తొలగించటానికి పొట్టను కోసి తెరిచే ప్రక్రియ లాపరాటమీ గురించి సుశ్రుతుడు వివరించాడు. పేగులకు అయిన గాయాలను repair of intestinal injuries సరిచేయటం, హెర్నియా, హైడ్రో సీల్, మొలలు, ఫిష్ట్యులా విరిగిన ఎముకలు సరిచేయటం, కొన్ని శరీర భాగాలు తొలగించటం, కంటి శుక్లాలకు ఆపరేషన్లతో సహా చాలా శస్త్రచికిత్సలను సుశ్రుతుడు తన గ్రంథంలో వివరించాడు.

మూత్రాశయంలో ఇన్ఫెక్షన్ల గురించి కూడా సుశ్రుతుడు ప్రస్తావించాడు. మూత్రనాళం మూసుకుపోవటాన్ని (stricture of the urethra) సరి చేసే చికిత్సను నిరుద్ధ ప్రకాశ అన్నాడు. పుస్తకాలు కుట్టే సూది లాంటి సన్నని పొడవైన ఇనుప శలాకను మూత్ర నాళంలోకి నెమ్మదిగా ఎక్కిస్తూ అవరోధాన్ని తొలగించే ప్రక్రియని సుశ్రుతుడే చెప్పాడు. ప్రతి మూడు రోజులకు సూది మందం పెంచుతూ పోవాలన్నాడు. ఇది మూత్రనాళం విప్పారేలా dilatation చేసే ప్రక్రియ. మూత్రనాళాలను శుద్ధి చేసే ‘వస్తి శోథక యంత్రం’(bladder syringe)ని కనిపెట్టాడు. మూత్ర పిండాలలో రాళ్ళు ఏర్పడటానికి కారణాలు, వాటిని తొలగించే చికిత్సల గురించి కూడా చెప్పాడు. చాలా వ్యాధుల్ని మందులతో తగ్గించేందుకు కొన్ని ఫార్ములాలు కూడా సూచించాడు.

8 విధాలైన శ్రోతస్సులలో (Ducts) ఏర్పడే అవరోధాలను తొలగించటానికి ఆ శ్రోతస్సుల అనాటమీ సరిగా తెలియని వాడు శస్త్ర చికిత్సకు పూనుకుంటే రోగి మరణానికి కారణం అవుతాడని హెచ్చరించాడు.తొలి ప్లాష్టిక్ సర్జన్ గా సుశ్రుతుడు అందించిన విఙ్ఞానాన్ని ఈ యుగం ప్రజలు సరిగా ఉపయోగించుకోకపోవటం వలన నష్తం మనకే జరుగుతోంది. గురుశిష్య పరంపరలో తగిన గురువులు లేక, systematic surgical teaching and practice లోపించిన కారణంగా, ప్రభువుల ప్రొత్సాహం కరువై, శస్త్ర చికిత్స భారతదేశంలో క్రమంగా ప్రాభవం కోల్పోతూ వచ్చింది.ఇందుకు బౌద్ధమో, జైనమో ప్రవచించిన అహిమ్సా సిద్ధాంతం ఎంతమాత్రమూ కారణం కాదు. అ శాస్త్రాన్ని దక్కించుకోవలన్న చొరవ మనకు లేకపోవటాన్ని ఆత్మ పరిశీలన చేసుకోవాలి.

గౌతమ బుద్ధుడు, జైన మహావీరుడు, వేదవ్యాసుడూ ఈ యుగానికి ఎంత అవసరమో సుశ్రుతుడు కూడా అంతే అవసరం.


Thursday, 16 July 2015

History of traditional Telugu food culture A new-fangled interpretation Dr. G V Purnachand, B.A.M.S.


 History of traditional Telugu food culture
A new-fangled interpretation


Dr. G V Purnachand, B.A.M.S.

Food is the supplicant of vital energy of life. Every human activity is centered on food activity which place most dominant role in developing the course of life.

The production and preparation of food has been in accordance with the cultural concepts of each given race. It is the Indian custom to take the food with reverence as divine prasaadam whenever it is served in any form. Food is the chief agent of the immortal continuity of all the created.

The Telugu classical food culture, high in its antiquity, possessed qualitative, pure and rich food habits. But the ill effect of modern multi-cultural experience particularly after Globalization has affected all the aspects of human life particularly the food habits leading a confrontation of perception between the hygienic old and hyper sensitive new generations.

Telugu society is not an exception to this experience. The antiquity of Telugu Language and culture. It is generally believed that the Indus civilization might have sustained up to c.1750 B.C. Evidences are to show that, the Proto-Telugu People mostly were the inhabitants in Godavari and Krishna Basin in the same period. In his great work, “Agro- Echo System of South India”, Dr. K R Krishna made a mention of the wheat production by Telugu People in Telugu Land, during the Indus period.

They cultivated and consumed wheat and rice apart from other grains like sorghum etc. People might have developed trade relations with Indus Valley people and other civilizations.
The Stone Age in South India quietly passed into the Iron Age. As Foote has remarked, the iron industry of South India “is one of the great antiquity. This might occurred long before the Aryans of North India came into various kind of contact with South India. The invention of Iron in this area leads to invent the plough, which enhanced the Cultivation. Very durable pottery in large quantities which signifies that the people who made it must have attained a considerable degree of civilization.
In their work, “An advanced History of India”, R.C. Majumdar, H.C. Roy Chaudhary, and K Data expressed the following opinion: “the Indus Valley people were either Sumerians or Dravidians. These two races might have been identical or different.

The Dravidians at one time inhabited the whole of India, including Punjab, Sindh and Baluchistan and gradually migrated to Mesopotamia”.

The Cultural heritage of Telugu People as a race


Sindhus and Dravidians earlier to 1750 B.C. must lay a base for Telugu Culture. The antiquity of food habits of Telugu People must be studied from this perspective. F.C. Southworth, Emeritus Professor of South Asian Linguistics at the University of Pennsylvania, in his paper, “Proto-Dravidian Agriculture” presented at the 7th ESCA Round Table Conference held at Kyoto in June 2005, identified late Proto-Dravidian with Southern Neolithic culture in the lower Godavari River basin of Andhra Pradesh, which first appeared in c.2, 500 B.C.

He assumed in agreement with Pro. Bhadriraju Krishna Murty, that the Dravidian loanwords into the late Vedic Sanskrit might be explained as a result of northward expansion of Dravidian speakers from the peninsula. FBJ Kuiper released a list of more than 350 loan words from Rig-Vedic Language. Most famous Skt. words like gaja(elephant), kaarpaas (cotton), mayuura (peacock),putra(Son), matsya(fish), taaLa(Toddy Tree) were found by him as Loan words in Sanskrit. Michael Witzel and Alexander Lubotsky are also in the same opinion that, these loan words mostly are from Dravidian or Munda sources. Living together (sahajiivana) or moving nearer (samiipavartitva) of Vedic and Dravidian and or Proto Telugu people can be the prime reason for the loan words in to Sanskrit. Similarly Telugu received many Sanskrit Terms and enriched itself. It is not a simple Influence of Sanskrit Language, but an inevitable social pressure might contribute more Loan Sanskrit words into Telugu. This assumption also proves the antiquity of Telugu language and culture.

“Deccan was found to be the safest place for so many Vedic Aryan People, Particularly in the early Buddhist period. Builders, Artistes. Artisans and Craftsmen went South because of the foreign invasions in the North. Trade flourished and Aryans found a welcome home to the immigrants could take shelter in the Andhra Kingdom which stretched from the Bay of Bengal” says, Padminisen Gupta. Several Dravidian or Telugu loan words in Sanskrit language might be due to their intensive interaction with Telugu region. Most of such loan words might have reached Sanskrit through Prakrit and Pali.

The process was more accelerated in the Mauryan Period. Later, Buddhists also concentrated on Andhra region for the same reason, besides the propagation of their own dharma. Jains and others also joined this convoy, which ultimately lead to superimpose vegetarianism among Telugu communities and earliest Aryanisation of Telugu People than other Dravidian tribes. Meat eating might had been a moderate habit by that time. It doesn’t mean that all Telugu speaking people are vegetarians. There had also been Islamic influence on Non Vegetarianism of Deccani cuisine from the Delhi sultanate. It was enriched during Mughal period and by the Persian interactions.

The new cooking methods of Telugu food


The new cooking methods of cuisines prepared with rice, wheat and other grains have been developed by Telugu Buddhists, Shaivaits, Vishnavaits, and Jains. Vegetarianism became a common dietary trend in Telugu society. Early Telugu People of Pre Historical Period and Aryanised Telugu People of pre-Mauryan or Mauryan Period ate Wheat as their Staple food.
Most of the Telugu Food Items of good olden days were prepared with Atta (wheat flour) only. Chakraalu, jantikalu, chekkalu, gavvalu of present day, are a few to mention among the wheat preparations. The prasaadam of Lord Satyanarayana Swamy, prepared with wheat powder, reflects an age old traditional contacts of Telugu People with wheat. Several historians have quoted XuangZang, the Chinese chronicler of 7th century AD stating that there were no steaming vessels in India.

This statement needs critical examination and one must confirm it with the original work of Xuangzang. This traveler had visited places like Nagarjuna Konda, Bezawada and Amarawati where he lived for consider-able number of years to learn Mahaayaana principle. He talked about the Purva shaila and Avara shaila theories which justify his close contact with Andhra region. By that time the Andhra country distinguished itself in the knowledge of medicinal preparations too. Siddha Nagarjuna who propagated Rasa Sastra, much before the visit of Xuangzang to India.

The rasa aushadhas, otherwise called as vantaaushadhalu… because several medicines were being prepared using various techniques of vanta (cooking) techniques like baking (putapaka), fermentation (aasava or arishta) and Steaming (Arka) preparations. Dishes like Iddenu, Rotte, Undraallu, Mandegalu, sukiyalu, nippatlu popular among Telugu Classical Cuisine are best examples of the preparation in Baking, fermentation or steaming methods. Many Telugu dishes are cooked with vegetable oils while Mustard oil is more commonly used in eastern India. Gingili (sesame) oil is common in Telugu land as it gives a fragrant aroma. Ghee and butter were used very frequently.

Eating Habits of Telugu People

 Bhavamishra of 15th century published a popular medical text book Bhavaprakasha, which is consi-dered as one among the three small works, popularly known as laghutrayi. He belonged to former Kalinga country, which comprises the southern parts of present Orissa and the northern parts of coastal Andhra. He therefore dealt with the life style of eastern Deccan which certainly includes Telugu. He made a mention of the healthy habits of taking items like, kuura, pappu etc., as follows :ఘృత పూర్వ౦ సమశ్నీయాత్కఠిన౦ ప్రాక్ తతో మృదు / అ౦తే పునర్ద్రవాశీ తు బలా ద్రోగేణ ము౦చతి (ghRutapuurvam samashNiyaat kaThinam praak tattoo mRudu/ Antee punardravaaSi tu balaadroogeena munchati). He advised to take oily and hard items like curry (Kuura), Daal (pappu) etc in the beginning of the principal meal. Later soft items like chutney (pachadi) etc.,are to be taken, followed by liquid items like broth or Soar Soup-pulusu, sambaar etc., again and at the end curd or buttermilk. Desserts also can be had after completing the principal meal. Crisps and pappads toasted moderately can also be taken together with any curry or chutney.
Telugu people still follow the same manner. He also mentioned the food habits of north- Indian people, at places like Varanasi and other areas. This book further advised to take a grinded mixture of ginger and salt as the foremost item, “భోజనాగ్రే సదా పథ్య౦ లవణార్ద్రక భక్షణమ్/ అగ్ని స౦దీపన౦ రుచ్య౦ జిహ్వా క౦ఠ విరోధన౦ – bhojanaagree sadaapathyam lavaNa aardraka bhakshanam”-
He advised to eat the ginger and salt mixture as the foremost item in the principle meal, as it acts as an appetizer and stimulates the taste buds on the tongue.

He also recommended of having a sweet item at the end bhojanaante madhurasam”. A sweetened “kappuraviDemu” or taambuulam (Meethapaan) in the end of the meal helps to improve appetite. According to the Sruti, one must have finished one’s lunch by noon and night meal by dusk i.e. before 7-00pm – “సాయ౦ ప్రాతర్మణుష్యాణా మశను శ్రుతి బోధితమ్ saayam praatar manushyaa Naa maSanau shruti bodhitam”.

Teluguness in sugar


Sugar has been produced in the Indian subcontinent since ancient times. Sugarcane was a native of tropical South Asia and Southeast Asia. One of the earliest historical references to sugarcane is in Chinese manuscripts dating back to 8th century BC, mentions the fact that the use of sugarcane originated in India.

Crystallized sugar was discovered by the time of the Imperial Guptas. Buddhist monks, as they travelled around, carried sugar crystallization methods to China. During the reign of Harsha (606–647 AD.) in Northern India, Indian envoys to Tang China taught them the methods of cultivating sugarcane.

Sugar crystals were prepared by cooling the sugar syrup in large flat bowls. In the local Indian language, these crystals were called as khanDa which is the source word of “candy”.
In Telugu, sugar is called as panchadaara. I believe that it is a compound word of panchan +daara; panchan meaning a Buddhist monk and daara denoting “a gift”. History proves the Telugu shores as radiating centres for the spread of Buddhism in all parts of the east, and on account of Telugu bhikkus associated with the spread of sugarcane cultivation along with the spread of Buddhism, the word panchadaara might have come to a stay in Telugu.

It is a significant point to note, that most of the Coastal Andhra people alone use the word panchadaara, while others use chakkera. It may be assumed that Telugu chakkera, Skt. Sharkara, Arabic Shukkar, and English Sugar might be commonly originated from any Dravidian source. As, according to G Bronnikov’s work, Dravidian Etymology, Proto-Telugu cheruk or cher-ak means sugar cane or sugar juice. We can extend our enquiry about the origin of the word chekkara from proto- Dravidian Source. Also, in the proto- eastern Chadic language “car-k” means a kind of herb. Since it is closer to the proto-Telugu word, those Proto- Telugu people might have started the cultivation of sugar cane first, which might have spread to the other parts of the country later.

Kalidasa, of the 4th century AD., described the sugar cane cultivation of Telugu People (Raghuvamsa, 4thsarga, 20thshloka)
“ikshuchhaayaanishaadinyastasyagopturgunodayam- The women of Telugu farmers who were guarding their rice crops, taking shelter in the shadow of sugar cane plants sang the songs of welcoming Raghu maharaja, who invaded the Telugu country.
This explains the largest harvest of sugar cane by Telugu people and sugar candy manufacturing activity in the early parts of Christian era. It may also be assumed that, Telugu Buddhists might be responsible for sugar exports in those days.

Annam is the synonym of Telugu people

Food history of Telugu people begins with annam (the cooked meal). amba and andha are synonyms of annam in Sanskrit. amba means annam. Right hand is called as ambaTi cheyyi as it is used to take food. ambaTi vELa is food time. antha also means annam. People who eat annam might be named as andhas. Apte’s Sanskrit Dictionary mentions annam as a name of a race (Antha). amrutaandhas means the immortal andha race.

The Buddhist and Jain records mentioned Andhras as andhas. In Latin, anthos means “man”. Anthropology, the human science derived from this word anthos. Anthos was originated from the Proto Indo European root “anth”, which means a man. So, early Aryans might have called the Andhras with the name andh,(not the blind people) denoting a human race.

Interestingly, Vietnam was earlier called as Annam until 1940s. Annam means “southwards” in Chinese Language. Since Vietnam was located south of China, it was called as Annam. Similarly telugus might have also been named so, as they moved to south. (ten+agu… moving towards south) Unlike “saapaDu” and Roti, Telugu people caalla their principle meals as annam.
ChekODi and pakODi

The grass kind of grain కూడి kooDi denotes sorghum (jonna) in Telugu. Certain Telugu food items like చెకోడి, పకోడి chekooDi, pakooDi contain కోడిkooDi which stand for sorghum grain. చోడి, చోళ్ళు ChooDi and chooLLu are synonyms of sorghum in Telugu, and కోడి kooDi may be the original form of these words. There is another grain by name ఆళ్ళు aaLLu otherwise popular as కోడ kODa (Millet: Paspalum scrobiculaium L). It is కోరాడుష or కోద్రవ kOradusha, kOdrava in Sanskrit and వరగు waragu in Tamil. This confirms again that, కోడి kODi, kODa, chODi are the ancient Telugu names for certain food grains. ATTu-exclusively of Telugu People ATTu means a toasted thin pancake of moderate size. It is now popularly called asdOSa or dOSai. It might have originated from a proto- Telugu word “aTT”, meaning “making dry”. aTTamu means a fried or burned food. aTika means a broken pot made of mud used as a pottagepan for the purpose of making aTTu. Telugu people still call the nonstick pan as aTla penamu or penku. penku denotes a broken pot. Poota reekulu, a sweet variety popular in the Godavari belt are prepared by drying up the thin flour layers on this broken pot, placed on fire.

The Telugu aTTu is a little different from dOsai of Kannadigas and Tamilians. Now the entire world is eating dOSai, but Telugus only could preserve their ancient Dravidian term aTTu.
One of the important festivals of Telugus is aTlataddi (Attu Eating Festival). Telugu style of aTTu preparation is different. There is a considerable change of taste between the dOsai available at hotels of other language speakers and the aTTu prepared in Telugu homes.
Shrinatha described both aTTulu and dOSiyalu,which testify the fact that aTTu was different from dooSaeven by 15th century. It can therefore be surmised safely that aTTu is specific to Telugu culture.

Chillies changed the Telugu Food style

The food history of Telugu People can be divided into two periods: one is before and the other is after the introduction of chillies into Telugu land. The exact date of this entry of chillies was not known. Portuguese Traders might have introduced them either in early 16th Century or in the last part of Vijayanagara rule.

Chilli peppers originated in Chile, in America. Christopher Columbus discovered America exactly onOctober 12, 1492. And after the Columbian Exchange, the spread of chilli peppers to Asia was most likely a natural consequence.

Portuguese traders soon realised the trade value of chilli pepper and promoted its commerce in the Asian spice trade routes then dominated by Portuguese and Arab traders.

Telugu cultivators were encouraged by these traders to grow more and more chili pepper. Telugu People also showed interest and hugged these spicy items. This was recognised as better alternative to pungent pepper (miriyam), long pepper (pippaLLu), ginger (allamu) etc.
Portuguese and Dutch also encouraged Telugu people to prepare mango pickles for export to western countries. Chili pepper made it easier and cheaper to prepare mango pickle like aavakaaya, magaaya and tokkuDu pacchaDi.

The Telugus made several experiments and introduced several forms of pickles. They invented varieties like the one with jaggery, (bellamaavakaya), coriandam(dhaniyaalaaavakaya), sesame (nuvvuavakaya) and fenugreek seeds (mentikaaya), all meant for export to west. Usually, most of the Europeans do not like such pungent food items. But it seems somehow they welcomed the Telugu pickles.

The foreign traders of this period placed orders for large quantity of pickle packing-. This is how chillies helped the promotion of foreign trade on this land and significantly contributed to its economy, besides making aavakaya the most favorite food item of Telugu house hold.
The great Karnatic composer Purandara das (1480-1564) sang of the chilli: I saw you green, then turning redder as you ripened, nice to look at and tasty in a dish, but too hot if an excess is used. Even to think of (the deity) Panduranga Vittala, the Savior of the poor, enhancer of good food is difficult” (see Historical Dictionary of Indian food, by K T Achaya- page no. 43). This reference throws light not only on its entry but its high popularity all over Deccan.

Mariichi is the Sanskrit term for pepper. Pepper is called miryam in Telugu. The pepper fruit “miriyampu kaaya” from which the mirapakaaya is derived which has become a popular spice of modern age. The other synonym of chili pepper is mirchi, more popular in Hindi belt, could be a derivative from mariichi. Foreign fruits and vegetables on Telugu land Sri Krishna Devaraya in his classic Amuktamaalyada said “vaaNijyamu penchi yElagaa nagun-The king must rule his country by encouraging the trade and commerce”. It was his policy to allow foreign traders both for purchase and selling.

Chili pepper, papaya, guavas, tobacco, maize etc. were introduced to Telugu people by Portuguese. The Dutch people brought a sort of orange fruit from their capital Batavia to Palakole of East Godavari district. Now, this Batavian fruit is popular as battaayi kaaya in Telugu.
Earlier to this, we knew only naarinja kaaya or naaranga kaaya (Citrus Orange fruit). By dropping “n” from naarinja / naaranga, the foreign Traders developed a new name “orange” for sweet citrus fruit.

In their broader interest of trade, these foreign traders including the British established their factories at Masulipatam, Nizampatam, Vizagpatam and other port areas. They attracted our formers to grow their fruits for their overseas trade and more often than not, benefitted largely.

Tiffin-the newly introduced term into Telugu

 Tiffin, the Indian English term is originated in British India. The word originated when Indian custom superseded the British practice of an afternoon tea, leading to a new word for the afternoon meal. It is derived from the obsolete English slang “tiffing” which meant taking a little drink or sip which was used for snacks being taken between two principal meals-lunch and supper. Much later tiffin was applied to the morning food taken much before lunch, taken as breakfast.

The British officials of Madras Province started relishing the taste of certain alpaahaara items like dOSai, idli, vada, puuri, upma, etc which they called as tiffin. But snack items like buundi, chekODi etc, were not attached to this label.

In other parts of India, such as Mumbai, the word mostly refers to a packed lunch of some sort. Dabbawallahs, sometimes known as tiffinwallahs, are used as a complex courier system to send thousands of lunch boxes by the house wives, to their spouses and/or children working at distant places. The lunchboxes in Mumbai mostly contain rooTis or chapaatis.

This may be another reason that items like chapaati or puuri are labeled by Telugu People as tiffin. Tiffin time is a lunch time for Bombay people, whereas snacks time for Telugu people. Food items, other than cooked rice and curries etc., used in a meal, are popular in Telugu land as tiffin, which is a recent development in its cooking history.

Traditional Telugu food items


The great Telugu poet of 15th century, Srinatha gives a long list of more than 70 food items with their Telugu names of middle ages in his SRungaara naiShadha. These food items were meant for serving to the guests attending swayamvara function of Damayanti. Some more such names of Telugu food items may be obtained from the literary works of Tenali Ramakrishna, Peddana, and Timmana of Vijayanagara Period.

Sri Suravaram Pratapa Reddy in his monumental work “aandhrula saanghika charitra (The Social History of Telugu people), observed that some of these names were confusing, as they were no more in vogue and required the attention of scholars for further examination.
More meaningful terms like tEmanam was lost in usage, as we use instead majjiga pulusu. The reason is obvious. People are slowly urbanized and a sort of indifference prevailed in their mind towards their mother tongue and culture.

Traditional Telugu food items that are high in their antiquity, rich in their nourishment, and pure in their preparation provide good evidence of Telugu taste from ages.

The eating habits of Telugu People are in according to the Ayurvedic Text books namely Charaka Samhita, Susruta Samhita and Vagbhata Samhita of ancient times (bruhatrayi) and Yogaratnakara, Bhaava Prakasha and Basava raajiiyam of Middle Ages (laghutrayi). PulihOra (tamerindrice), gaarelu (vadai), maDugulu (akind of Parotas), drabbeDa (traditional fried rice of Telugu style), uurpu (a special soup prepared by frying a vegetable on fire), angaarapOlika (an ancient type of Telugu butter naan-prepared in tandoori method) paalakaayalu (a sort of sweet item prepared with the cream of milk, that helps to develop good vision among the children who are mostly exposed to computer monitors and television screens) are the best examples of traditional

Telugu food items. Let us examine a few examples:

drabbeDa:

drabbeDa was mentioned by pOtana Mahakavi of 14th Century – oka konni drabbeDa loka konni taalimpu loka konni vidhamula yorrachErulu. In this passage he mentioned about drabbeDalu as a special cuisine to be served in the principal meal. But the commentators failed to decipher what really drabbeDa meant. In Sanskrit MahaBhagavata, we come across a word- sthaalii puriisha in the passage: kaNa piNyaaka phaliikaraNa kalmaaSha sthaalii purii Shaadii namrutava dabhyava harati (Skt. Bhag. 5.9.11) where it means sthaalii lagnam dagdhaannam, a much deeply roasted rice layer stuck inside the bottom of the cooking pot, which should not be eaten as it would lead to cancer.

This passage is in the context of JaDabharata’s life. Potanaamaatya in his Telugu Bhaagavatamu translated this `sthaalee pureesha` as “maaDu drabbeDa”. …uuka, tavuDu,telikapinDi,poTTu, maaDu drabbeDa yaadigaa gala dravyambu layanduna mrutambu pagidi ruchecheesi bhakShinchuchu (5.1.128)…it means jaDabharata lived by eating the husk, bran, oil cake(the stuff of sesame seeds that remains after the oil was pressed out ) and maaDu drabbeDa, a deeply roasted layer of rice.
If spices and vegetables are added to the cooked rice and fried moderately, we will get the delicious drabbeDa, which equals to `fried rice’of present day. drabbeDa was a popular traditional Telugu food item, a special variety of rice by 15th Century.

maDugulu

MaDugulu-also known as maDagulu, maNugulu, or maDatalu was a traditional cuisine mentioned by various writers of middle ages. maDagu in classical Telugu means compromise or surrender. maData means a fold or a folding. As far as preparation of a rooTi is concerned, folding adds to its taste. Folding the wheat- layer twice is doupati, three times is tripati and four times is chapati. In each time of the folding, oil and dry powder are added. They increase the taste.

The difference between a pulka and a chapaatilies in its foldings only. maDugulu or maDatalu contain many foldings. paalagujju (cream of the milk) is applied after baking the maDatalu, which equals butter naan or parOTa of present day.

Angaara pOlika:

Angaara pOlika – a mudda or a wheat-ball is to be prepared and placed on burning coal. After the upper layer of the ball is roasted, it has to be taken out, and the blackened crusts are to be peeled off. The core part of the ball appears like a white flower.
Hence, Srinaatha of 15thcentury described it as angara puuviya. This can be prepared either as a sweet or a salt item and can be taken along with soup or sweetened milk. This is a good example of the indigenous tandoori method developed by Telugu Vijaya Wada Prajalu

Conclusion


The present paper is to give only a brief sketch of the traditional Telugu cuisine and its history. It is one of the neglected areas of historical study. In fact, history extends to all important spheres of human activity and food history is also a branch of history like political history or social history or economic history.

The food history of Telugus therefore demands a justified focus of research in order to present the Telugu culture in its comprehensive form

Monday, 13 July 2015

మానవ చకోరాలు :: డా. జి వి పూర్ణచందు

మానవ చకోరాలు
డా. జి వి పూర్ణచందు

పొగిలెద వొంటిపాటున ‘గువూకువు’ యంచు బ్రతిక్షణమ్ము బై
కెగసెదు, పల్కెలంకులకు నేగెదు సైకతభూమి దారి నె
వ్వగ మెడ వ్రేలవైచెడు భవచరిత్రమ్ము విచిత్రమయ్యె నీ
మగువను వీడి కాదుగద మా కెరిగింపుము చక్రవాకమా?

చక్రవాక చకోరాలు అపురూప పక్షిరాజాలు. అవి ఉన్నాయో లేదో తెలీదు. ఎవరో వచ్చి ఏదో ఇచ్చి పోతారని ఎదురు చూసే వాళ్ళని ఈ పక్షులతో పోలుస్తారు... అవి కూడా వానకోసమో మరి దేని కోసమో ఎదురు చూస్తూనే ఉంటాయెప్పుడూ!

సామాన్యుడి సంగతి సరే, ఈ దేశంలో సగటు మేథావి మాత్రం చేస్తున్నదేముంది, ఎదురు చూడటం తప్ప! రాజకీయ నాయకులు ఎన్నికల సమయంలోనూ, సంపన్నులు ఆదాయం పన్ను కట్టే సమయంలోనూ, సామాన్యులు ‘నిత్యావసరాల’ కోసం మాత్రమే ఎదురు చూస్తారు. అవి తీరితే మళ్ళీ వెనక్కి తిరిగి చూడరు. కానీ మేథావులు మాత్రం, ఒకణ్ణి దింపి ఇంకొకడు ఎక్కే వరకూ ఎదురుచూస్తారు. ఆ ఇంకొకడు ఎక్కాక వాడు దిగేవరకూ మళ్ళీ ఎదురు చూస్తారు. నిరంతర చకోరాల్లా ఎదురు చూస్తూనే ఉంటారు. వాళ్ళ కళ్ళు కాయలు కాసి ఉంటాయి. చేతులు మాత్రం పట్టుకుంటే పువ్వుల్లా కంది పోతూ ఉంటాయి.

ఒకసారి నదీతీరంలో ఇసుక నేలల్లో మెడ వ్రేలాడవేసి కుప్పకూలి ఉన్న ఓ చక్రవాకం పింగళి, కాటూరి కవుల కళ్ళలో పడింది. అది ఎవరి ఆసరా కోసమో ఎదురు చూస్తోన్న దానిలా కనిపించింది వాళ్ళకి… “అహో! చక్రవాకమా! అపురూపమైన పక్షిరాజమా! వంటరిగా ఇలా ఈ ఇసుకనేలలో కూలబడి పొగిలి పొగిలి ఏడుస్తున్నావు? కుహూ కుహూ అంటూ ఎగురుతూ తిరిగే వాడివి కదా...? నీ ప్రియురాలి కేమైనా అయ్యిందా? ఇది వియోగ దుఃఖం కాదుగదా!” అని ఆ పక్షిని పలకరించారు.

 “ఎడబాటు” అనే ఖండకావ్యం లోదీ పద్యం. ‘కోకిల’-‘ఎడబాటు’ ఈ రెండు ఖండ కావ్యాలనూ కలిపి ఒకే పుస్తకంగా తెచ్చారు. ఈ పద్య కావ్యానికి వందేళ్ళ వయసుంది. అవి సత్తెకాలపు రోజులు. ప్రకృతి, వికృతిగా మారకుండా పదిలంగా ఉన్న ఆ రోజుల్లో `అమలిన శృంగారంఒక సిద్ధాంతంగా ప్రబలి ఉండేది. కాబట్టే పింగళి - కాటూరి ఆ అక్కుపక్షిది వియోగ దుఃఖంగా ఊహించారు. ఈ వందేళ్ళ ఆకలిరాజ్యంలో వియోగాలు త్యాగాలు కావ్యాల్లోంచి కనుమరుగయ్యాయి. ‘అమలినానికి బదులు మలినం, వియోగానికి బదులు సంయోగం, త్యాగానికి బదులుఅయితే నాకేంటిధోరణులు కావ్య లక్షణాలైనాయి. 
ఇప్పుడు, నదీతీరంలో ఇసుకనేలల్లో ఓ కవిగారికి అలాంటి దృశ్యమే కనిపించింది! ‘పంటభూములన్నీ ఇసుక, ఇటుక, ఇనుముతో ఇరుకై పోయిన ఈ కాంక్రీటు అడవిలో నేల కూలిన చకోరమా! ఒక్కడివే కూలబడ్డావు, నీ రాణి ఏమైంది? నీ గూడు ఏమైంది? నీ కూడు ఏమైంది? నీ కుటుంబం చెట్టుకొకరు, పుట్టకొకరూ అయిపోయారా...? అనడిగాడు కవిగారు.

దానికి ఆ చకోరం గుర్రుగా చూసి, “మొక్కలన్నీ చెక్కలై పోయిన ఈ రాజ్యంలో చెట్టులూ, పుట్టలూ ఎక్కడున్నాయని వాటిని పట్టుకు తిరుగుతామూ...” అని నిలదీసిందాయన్ని.

మరి, నీ ఎదురు చూపులు ఎవరి కోసం…?” సందేహంగా అడిగాడు కవిగారు.

 “కొత్తగా కట్టే ఊళ్ళో కొట్టేసిన మొక్కకి బదులు మొక్కనీ, నరికేసిన అడవికి బదులు అడవినీ, తవ్వేసిన భూమికి బదులు భూమిని ఇస్తారట! ఎక్కడో, ఎప్పుడో, ఎవరో నాటబోయే మొక్క కోసం, పెంచబోయే అడవి కోసం, చదును చేసే భూమి కోసం ఎదురుచూస్తున్నాఅంది చకోరం.

అరవై యేళ్ళ స్వాతంత్ర్యానంతర దేశీయ చరిత్రలో ‘గరీబీ హటావో’ నుండి ‘గరీబోం కో హటావో’ దాకా ఏలుబడి వారు మాట వెంబడి నిలబడిన దాఖలా లేదని తెలిసినా చకోరాలు అలా ఎదురు చూస్తూనే ఉంటాయి. ఎదురు చూపుల్లో ప్రశాంతత ఉంటుంది. ప్రపంచ శాంతి ఉంటుంది. అంతేగానీ, గుడ్లురిమితే ఏముంటుందీకళ్ళ మంటలు తప్ప!

మానవ చకోరాల్లారా? మీ మానాన మీరు అలా మట్టి పిసుకుతూఎన్నాళ్ళు బతుకుతారు? దర్జాగా కాలుమీద కాలు వేసుకుని పడక కుర్చీలో కూర్చుని ఎదురు చూస్డంత్డూ బతకండి! రాబోయే పదేళ్ళలో ఇక్కడ చైనా-జపాన్ వాళ్ళు మయసభ, ఇంద్రసభ, యమసభ, ద్యూతసభ ఒకటేమిటీ... మీరు ఏది కోరితే అది కట్టించి ఇస్తారు. ఎదురు చూడండి! ఎదురు చూడండి!



Sunday, 5 July 2015

మండు వేసవిలో సుఖ సంసారం :: డా. జి వి పూర్ణచందు

మండు వేసవిలో సుఖ సంసారం
డా. జి వి పూర్ణచందు
నలదమయంతు లిద్దఱు మనః ప్రభావానల బాధ్యమానులై
సలిపిరి దీర్ఘవాసరనిశల్ విలసన్నవ నందనమ్ములన్
నలిన దళంబులన్ మృదు మృణాళములన్ ఘనసార పాంసులం
దలిరుల శయ్యలన్ సలిలధారల( జందన చారు చర్చలన్
ఇది నన్నయ గారి పద్యం. ఎలాంటి ఏసీలూ లేని ఆ రోజుల్లో ఎండామండిత కాలంలో సుఖంగా సరస సాంగత్యాలకు సౌకర్యవంతంగా ఉండేవి కావు. అందుకని, మండు వేసవిలో  చల్లదనం కంటికి, వంటికీ, ఇంటికీ ఆనక, ఆ ఉక్కపోతలోనే కొత్త దంపతులైన నలదమయంతులు హానీమూన్ ‘సలిపా’రని వర్ణిస్తాడు ఈ పద్యంలో నన్నయ గారు. సలపరింత అంటే, పుండు పోటెత్తడం. ఆ ఎండాకాలంలో నలదమయంతులు ఆనంద డోలికల్లో తేలియాడిందేమీ లేదనటానికి ‘సలిపా’రనే పదం వాడి ఉంటాడు నన్నయ గారు. ఎంత ఏసీలో జీవించే వారికైనా, కరెంటు పోతే, ‘ఏసీ’ ‘తీసీ’గా మారిపోయి, ఇదే దుస్థితి తప్పదు కదా!

పూర్వకవులు సాధారణంగా వసంత మాసాన్ని, శారద రాత్రుల్నీ సుఖవికాసాలకు అనువైన కాలంగా వర్ణిస్తారు. కానీ, నన్నయ గారు ‘దీర్ఘవాసరనిశల్’ అంటే, ఎప్పుడు క్యాలెండర్లో తేదీ మారుతుందా... అనిపించే సుదీర్ఘ దివారాత్రాల రోజుల్లో కొత్త దంపతులైన నల దమయంతుల్ని తెచ్చి కలిపాడు. మనః ప్రభావాన్ని అంటే, మన్మథ తాప బెడదని తప్పించు కోవటానికి ఆ నవదంపతులు పడిన అవస్థ ఊహించుకోవాల్సిందే!

ముప్పై వేల ఎకరాల రాజధాని ఊరింతలు ఏవీ లేని సత్తెకాలం కాబట్టి, ఆ రోజుల్లో పూలతోటలు, తామరకొలనులూ వగైరా ‘ఉన్న’ రోజులు కాబట్టి, తామర పూల రేకులు, తామర కాడలతో(మృదు మృణాళములన్ ), పన్నీటి జల్లులతో (సలిల ధారలన్) అక్కడ వేసవి కాలక్షేపం చేసారట. వాళ్లకు చల్ల దనం  అనేది ఏ మాత్రం అయినా దొరికిందంటే గంధం చెక్కని కొద్దిగా పచ్చ కర్పూరం పలుకులతో (ఘనసార పాంసులన్) అరగదీసి గంథం తీసి అది వొంటికి రాసుకోవటం (చందన చారు చర్చ) వలన మాత్రమే! అది  రాసుకున్నాక లేత ఆకులు (నలిన దళంబులన్) పరుపులా పరుచుకుని వాటిమీద ‘వాళ్ళ తంటాలేవో వాళ్ళు పడ్డారు’ అని చెప్పటం కోసం ‘సలిపారు’ అనే పదం వాడాడు నన్నయ గారు. శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంథా లనే ఐదు గుణాల్లో శబ్దం తప్ప తక్కినవన్నీ అక్కడున్నట్టు నన్నయ్యగారి వర్ణన ధ్వనిస్తోంది. 

సుఖజీవనానికి చల్లగాలిమర(ఏసీ మిషను) ఒకటి ఉండి ఉంటే వేసవిలో రతి వైభవాన్ని వర్ణించటానికి కలాలు, పేజీలు సరిపోయేవి కాదు. వేసవి శృంగారం గురించి చెప్పేదేముంటుందని, ‘సలిపారు’ అనేసి ఊరుకున్నాడు నన్నయ గారు. అప్పో సొప్పో చేసి ఏసీ పెట్టించుకున్నప్పటికీ కరెంటు సమస్య ‘సలపరింత’ పెట్టేది ఖాయం కదా!
 అందుకని,30వేల ఎకరాల కొత్త రాజధానిలో ‘బృందావనం ఫౌంటైన్లూ, నందనవనాలూ, తామర కొలనులూ, కాసిని మంచిగంథం చెక్కలూ, పచ్చకర్పూరం పలుకులూ వగైరా శీతల ఉపచర్య సామగ్రి జనసామాన్యానికి అందుబాటులో ఉండటం అవసరం’ అని కొత్త ప్రభువులకు నన్నయగారి ఈ పద్యం సూచిస్తోందన్నమాట! చెరువుల్నీ, తోటల్నీ తొలగించి, భవనాలు కడుతున్నందున ఈ శీతల సామగ్రిని జనసామాన్యం కోసం ప్రభుత్వమే సమకూర్చాలని నన్నయ గారి భావన!  

వేసవిలో వడ కొట్టకుండా, విరేచనాలు కాకుండా, ఒళ్ళు పేలకుండా అన్ని జాగ్రత్తలూ తీసుకుంటారు గానీ, నన్నయ చెప్పిన ‘సలప’రింతని తప్పించుకోవటానికి ముందుసరి ఏర్పాట్లు చేసుకునే ధ్యాస చాలా తక్కువ మందికి ఉంటుంది. దీర్ఘవాసర నిశల్లో సుఖ సంసారానికి సులువైన మార్గాలు నన్నయగారి ఈ పద్యంలోనే ఉన్నాయి. ఆయన పచ్చకర్పూరం గంథం మిశ్రమాన్ని వంటికి పూసుకుని శీతలోపచారాలు చేసుకోవాలన్నాడు. కానీ, ఈ మిశ్రమాన్నే కడుపులోకి తీసుకుంటే మరిన్ని ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.   

మంచి గంథం చెక్కని సంపాదించండి. సానమీద ఒకటి రెండు పచ్చకర్పూరం పలుకులతో ఈ గంథం చెక్కని అరగ దీయండి. అలా వచ్చిన సానగంధాన్ని ఒక పళ్ళెంలో వేసి పావుగంట సేపు ఆరనిస్తే, అది మాత్ర కట్టుకునేందుకు వీలుగా గట్టి పడుతుంది. బఠాణి గింజలంత ఉండలు చేసుకుని రోజూ ఒకటి లేక రెండు మాత్రలు కడుపులోకి తీసుకుని పాలు తాగండి. ఈ గంథం+పచ్చకర్పూర మిశ్రమం శరీరంలో ఊష్మాన్ని తగ్గిస్తుంది. పై పూతగా వంటికి రాసుకుంటే ఎంత చల్లదనాన్నిస్తుందో, కడుపు లోకి తీసుకున్నా అంత చలవనిస్తుంది. లైంగిక శక్తినీ, ఆసక్తినీ పెంచుతుంది. తక్కువ మోతాదులో తీసుకోవాలి! పచ్చ కర్పూరం అతిగా వాడకూడదు. జలుబు చేస్తుంది.

 ‘అపార్ట్‘మెంట్ల సంస్కృతి పెరిగాక గాలీ వెలుతురు గురించి ఆలోచించటం మానేసి, సీలింగు ఫ్యాన్లూ, పగటి దీపాలు, ఏసీల మీద ఆధార పడ్డ ప్రజలకు కరెంటు లేని సమయంలో నలదమయంతుల సలపరింత అనుభవంలోకి వస్తుంది. గాలీ వెల్తురూ రాకుండా, ఫ్యాన్లతోనూ ఏసీలతోనూ వదిలిన గాలినే పీలుస్తూ జీవించే విధంగా ఇళ్ళు కట్టుకుంటూ, సుఖాన్ని భూతద్దంతో వెదుక్కోవటం మనకు మనం చేసుకుంటున్న అన్యాయం.