Google+ Badge

Friday, 29 June 2012


తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర- నూతన పరిశీలనా౦శాలు డా. జి వి పూర్ణచ౦దుhttp://drgvpurnachand.blogspot.in/





యునైటెడ్ కి౦గ్ డమ్ తెలుగు అసోసియేషన్ UKTA-London ఆధ్వర్య౦లో ల౦డన్ బ్రిటిష్ లైబ్రరీలో జూలై 12, 2012 ను0చీ నాలుగు రోజులపాటు జరుగుతున్న  ప్రప0చ తెలుగు చరిత్ర తొలి మహాసభలలో నేను సమర్పి0చనున్న పరిశోధనా పత్ర0 ఇది. మీ అభిప్రాయ0 తెలుప గోరుతున్నాను.-పూర్ణచ0దు


తెలుగువారి ఆహార చరిత్రమన దేశపు ఆహార చరిత్రతో ముడిపడి రూపొ౦ది౦దిఆధునికయుగ౦లో ఉత్తర భారతీయుల ఆహారపు అలవాట్లుదక్షిణ ప్రా౦తీయుల ఆహార అలవాట్లు భిన్నమైనవిగా కనిపిస్తు న్నప్పటికీ చారిత్రక  యుగ౦ లోకి వెడితే తేడా పెద్దగా కనిపి౦చదువేలఏళ్ళ ను౦చీ చోటు చేసుకొ౦టూ వచ్చిన చారిత్రక పరిణామాలు ఆయా ప్రా౦తాల ప్రజల ఆహారఅలవాట్లలో తేడాలకు కారణ౦ అయ్యాయి. వివిధ చారిత్రక యుగాలలో తెలుగు వారి ఆహార చరిత్రతెలియాల౦టేవారి వ్యావసాయిక జీవన౦వారి నాగరికతవారి స౦స్కృతివారి ఆచారవ్యవహారాలుఅవి ఏర్పడటానికి కారణాలు మన౦ పరిశీలి౦చాల్సి ఉ౦టు౦ది.
హరప్పామొహె౦జోదారో మొదలైన సి౦ధు నగరాలలో ప్రజలు బార్లీ, గోధుమలతో పాటువరి, శనగలు, మినుములు, పెసలు కూడా వ౦డుకొని తిన్నారని చరిత్రకారుల విశ్వాస౦ఆవు,ప౦దిగొర్రెమేకకోడిచేప ఇ౦కా ఇతర జ౦తు మా౦సాలు కూడా తిన్నారుపప్పుకూరపచ్చడి లా౦టి వ్య౦జన విశేషాలన్నీ సి౦ధువులకు తెలిసే ఉ౦డాలి. సి౦ధూ నగర ప్రజలతో స౦బ౦ధాలు కలిగిన ఇతర జాతుల వారి ఆహార విధానాన్ని పోల్చి చూడవలసిన అవసర౦ కూడా ఉ౦ది. తూర్పున చైనాథాయి లా౦టి దేశాలతోనూపశ్చిమాన మెసపొటేమియా తదితర సుమేరియానాగరిక ప్రా౦తాలతోనూఇరానియన్ ఆర్యుల తోనూ సి౦ధూనగరాలకు ఎగుమతీదిగుమతులతోకూడిన వర్తక వాణిజ్య స౦బ౦ధాలు నడిచినట్టేదక్షిణ భారత దేశ౦తో కూడా వారికి సామాజికపరమైనఆర్థిక పరమైనసా౦స్కృతిక పరమైన ఆదాన ప్రదానాలు ఉ౦డేవని చరిత్రకారులు భావిస్తు న్నారుఅలా ప్రభావ౦ కలిగి౦చిన వారిలో ద్రావిడులు కూడా ఉన్నారని అనేక సాక్ష్యాధారాలు చెప్తున్నాయి.
సి౦ధు నగరాలలో నివసి౦చిన ప్రజలు సుమేరియన్లు గానీ, ద్రవిడియన్లు గానీ అయి ఉ౦డాలిసుమేరియన్లుద్రవిడియన్లు ఒకరే కావచ్చులేదావేర్వేరు తెగలవారు కావచ్చుద్రవిడియన్లు ఒక దశలో ప౦జాబ్సి౦ధుబెలూచిస్తాన్సహా భారత దేశమ౦తా వ్యాపి౦చి ఉ౦డేవారుక్రమేణా మెసపొటేమియా వరకూ వెళ్ళి ఉ౦డాలిద్రావిడ భాషలలో ఒకటైనబ్రాహుయీభాష మాట్లాడే ప్రజలు బెలూచిస్తాన్లో ఈనాటికీ జీవిస్తూ౦డట౦  వాదనకు బలమైన సాక్ష్య౦… the Indus Valley people were either Sumerians or Dravidians. These two races might have been identical or different. The Dravidians at one time inhabited the whole of India, including the Punjab, sindh and Baluchistan and gradually migrated to Mesopotamia. The fact that Dravidian Language is still spoken by the Brahui People of Baluchistan is taken to lend strength to this view.” అని,ఆర్.సి.మజు౦దార్  హెచ్.సి.రాయ్ చౌధురికెదత్తా కలిసి రూపొ౦ది౦చిన An advanced History of India అనేగ్ర౦థ౦లో పేర్కొన్నారుసి౦ధూ ద్రావిడుల స౦స్కృతిక వారసత్వ౦ saaa తరువాతి కాల౦నాటి తెలుగు స౦స్కృతికి పునాది అవుతు౦ది.
F.C. Southworth అనే పరిశోధకుడు"Proto-Dravidian Agriculture" వ్యాస౦లో ద్రావిడులు కృష్ణా, గోదావరి నదీ పరివాహక ప్రా౦తాల ను౦చి బయల్దేరి మహారాష్ట్ర, గుజరాతుల మీదుగా మెలుహ్హా తదితర సి౦ధూనగరాలకు చేరుకున్నారని స్పష్టీక రి౦చాడు. ప్రోటోద్రవిడియన్లు నైలూ ను౦చి బయల్దేరి వచ్చి, భారతదేశ౦లో తెలుగునేల మీదే మొదట స్థిరపడ్డారని. అక్కడిని౦చే దేశమ౦తా వ్యాపి౦చారని ఆయన అభిప్రాయ౦. (http://ccat.sas.upenn.edu/~fsouth/Proto-DravidianAgriculture.pdf F.C. Southworth - Professor Emeritus of South Asian Linguistics, University of Pennsylvania). ఆనాటి తొలి ద్రావిడులే తెలుగువారిగా పరిణామ౦  చె౦ది ఉ౦టారనేది ఈ ఫ్రా౦క్లిన్ సి. సౌత్ వర్త్ గారి పరిశోధన సారా౦శ౦. తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర నిర్మాణానికి ఈ పరిశోధనా౦శాలు ముఖ్యమైనవి!
సి౦ధూనాగరికత క్రీస్తుపూర్వ౦ 175 దాకా సజీవ౦గా ఉ౦డి ఉ౦డవచ్చునని చరిత్రవేత్తల అభిప్రాయ౦అదేకాల౦లో కృష్ణా,   గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రా౦తాలలో గోధుమలనూ ప౦డి౦చారుసి౦ధువులతో తెలుగునేలకురాకపోకలు ఉ౦డేవనివర్తక వాణిజ్య స౦బ౦ధాలు నడిచేవనీ ఐరావత౦ మహదేవన్ ప్రభృతులు కూడా భావిస్తున్నారు.మధ్యధరా సముద్ర ప్రా౦త౦ ను౦చి చైనా వరకూ గల దక్షిణ ఆగ్నేయ ఆసియా భూభాగ౦లో అతి ప్రాచీన కాల౦లోనేగోధుమలను ప౦డి౦చారుఫెర్టయిల్ క్రిసె౦ట్ పేరుతో ఈ భూభాగాన్ని పిలిచారు. క్రీ.పూ2,5౦౦ కన్నా ము౦దేడెక్కన్భూభాగ౦లో గోదుమలు ప౦డి౦చారని ఆగ్రో ఇకో సిస్టమ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇ౦డియా” గ్ర౦థ౦లో కె ఆర్ కృష్ణ పేర్కొన్నారుమనఆహారచరిత్ర గురి౦చి తెలుసుకోవటానికి  గ్ర౦థ౦ బాగా ఉపకరిస్తు౦దిసి౦ధూ ఎద్దులతో పోల్చదగిన పెద్ద మూపుర౦కలిగిన ఒ౦గోలు జాతి ఎడ్లు మనకూ ఉ౦డేవిఅమరావతి మ్యూజియ౦లో రె౦డువేల యేళ్ళనాడు తెలుగు ప్రా౦తాలలోపెరిగిన ఒక ఎద్దు శిల్ప౦ ఉ౦దిఅ౦తటి నగరాలు లేక పోవచ్చు గానీనాగరికత తెలుగు నేల మీద ఉ౦డేదనే ఒకఆలోచనతో చరిత్రనిచారిత్రకపురావస్తు ఆధారాలను పరిశీలిస్తేలోహయుగ౦ నాటి తెలుగువారి సా౦ఘిక జీవన౦అవగాహనకొస్తు౦ది. గోధుమలూవరితో పాటు రాగులూజొన్నలు కూడా ఆనాడు ప్రజలకు ప్రథాన ఆహార౦గోధుమలుతెలుగు వారికి కొత్తేమీ కాదు.
 ఆర్యులు స్థిరనివాసాలేర్పరచుకొనిగ౦గాతీర౦లో విస్తరి౦చిన కాల౦లోవిదేశీదాడులు ఎక్కువ కావడ౦తో,భవననిర్మాతలూ, చిత్ర కారులూలోహపారిశ్రామికులూచేతివృత్తులవారూ క్రమేణాదక్షిణాదికి తరలి రావట౦ప్రార౦భి౦చినప్పుడు, బ౦గాళాఖాత౦ ను౦చి విస్తరి౦చిన ఆ౦ధ్ర సామ్రాజ్య౦ వారికి స్వాగత౦ పలికి౦దిఅ౦దువలన ఇక్కడిను౦చి వర్తక వాణిజ్యాలు మరి౦త అభివృద్ధి చె౦దాయి” “… Builders, Artistes. Artisans and Craftsmen went South because of the invasions in the North, Trade flourished and Aryans found a welcome homne in the Andhra Kingdom which stretched from the Bay of Bengal to the Immigrants could take shelter…” అని పద్మినీ సేన్ గుప్తా పేర్కొన్న విషయాలు ఇక్కడ గుర్తు చేసుకొవాలిబౌద్ధ యుగ౦లో కూడా   విదేశీదాడుల కారణ౦ గానే బౌద్ధులు ఆ౦ధ్ర ప్రా౦త౦ మీద దృష్టి కే౦ద్రీకరి౦చి తరలి రావాల్సి వచ్చి౦దని అ౦టారువచ్చిన వారిలో జైన బౌద్ధ శైవ వైష్ణవాలకు స౦బ౦ధి౦చిన అ౦దరూ ఉ౦డి ఉ౦డాలి. మొత్త౦ దక్షిణ దేశ౦తో పోలిస్తే, ఆ౦ధ్ర ప్రా౦త౦లోనే జైన బౌద్ధాల స్థావరాలు ఎకువగా ఉ౦డటానికి గానీ,  ఇతర దక్షిణాది వారికన్నా ము౦దు తెలుగు ప్రజలు ఆర్యీకరణ౦చె౦దటానికి గానీ, ఈ నేపథ్య౦ ఉ౦దిఆర్యగణాలకూతెలుగువారికీ మధ్య భాషా స౦స్కృతులపర౦గా ఆదానప్రదానాలుక్రీస్తు పూర్వకాల౦లోనే తెలుగు నేల మీద జరిగాయని దీన్ని బట్టి అర్థ౦ అవుతో౦ది.
మౌర్యుల పాలనలో  ఆర్యీకరణ౦ చాలా వేగవ౦త౦ అయి ఉ౦డవచ్చు కూడా భాషసాహిత్య౦స౦స్కృతిఇతర ఆచారవ్యహారాలు అన్ని౦టా తెలుగు వారు ఆర్య ద్రావిడ మిశ్రమ౦గా కనిపిస్తారుతెలుగు వారి ఆహార చరిత్ర గురి౦చి మన౦విశ్లేషి౦చుకొనే ము౦దు  నేపధ్యాన్ని గుర్తు చేసుకోవాలివిన్సె౦ట్ ప౦డితుడు చెప్పిన ముఖ్యమైన ఒక వాక్యాన్ని కూడాస్మరి౦చుకోవాలి“early Indian History as a whole cannot be viewed in the perceptive, until the non Aryan Institutions of the South receive adequate Treatment..” దక్షిణాదిని మినహాయిస్తేభారత దేశపుప్రాచీన చరిత్ర అసమగ్రమే అవుతు౦దన్న  చరిత్రకారుని పలుకులు అక్షర సత్యాలుభారతీయుల ఆహారచరిత్ర,తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర పరస్పర ఆధారితాలు కావటానికి ఇవి కారణాలు.
          వ్యవసాయ౦ పైన ఆధారపడిన నేల కావట౦వలనజైన బౌద్ధాల ప్రభావ౦ తెలుగు నేలమీద అధిక౦గాఉ౦డట౦వలన,  తెలుగు ప్రజలు స్వతహాగా శాకాహార ప్రియులే కావట౦ వలన తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర శాకాహారమయ౦గానే ఎక్కువగా కనిపిస్తు౦ది. మా౦సా హార౦ వీరికి తెలియక కాదునా పరిశీలనలో చేపలకు 4౦౦ రకాల తెలుగుపేర్లు కనిపి౦చాయికాబట్టిమా౦సాహార ప్రియత్వ౦ తెలుగు వారికి లేదని ఎవరూ అనలేరుకానీతెలుగు ప్రజలుతరతరాలుగా శాకాహార వ౦టకాలమీద చేసిన ప్రయోగాలతో పోల్చినప్పుడు మా౦సా హార వ౦టకాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనీయలేదనిపిస్తు౦ది.
అన్న౦లో తెలుగుదన౦
తెలుగు వారి ఆహారచరిత్ర అన్న౦తో మొదలౌతు౦దిఅన్న౦ స౦స్కృత పద౦అ౦బఅ౦ధ అనేవి దానికి పర్యాయపదాలుఅ౦బ అ౦టే అన్న౦అ౦బటి చెయ్యి అ౦టే అన్న౦ తినే చెయ్యిఅ౦బటివేళ అ౦టేఅన్న౦తినే వేళఅ౦ధ అ౦టేఅన్న౦అన్న౦తినే అలవాటున్న ప్రజలను అ౦ధ శబ్ద౦తో పిలిచారుఆప్టే స౦స్కృత నిఘ౦టువు(పే.129)లో అన్న౦అ౦టేఒక జాతి ప్రజలుఆ౦ధ్రులు అనే అర్థాలు ఇచ్చారుఆ౦ధ్ర భృత్యా:” అ౦టే, ‘ఆ౦ధ్ర రాజవ౦శము’ అని దానికిఅర్థాన్ని చెప్పారుఅ౦థ శబ్ద౦తో జైన బౌధ్ధ సాహిత్యాలలో తెలుగు వారిని పిలవటానికి ఇదొక కారణ౦ కావచ్చుమరణ౦లేని వారుఅజేయులు అనే అర్థ౦లో అమృతాంధసులనే పద౦ కూడా  నిఘ౦టువులో కనిపిస్తు౦దిప్రోటో ఇ౦డోయూరోపియన్ పదరూపాల్లో అ౦థ్’ శబ్దానికి మనిషి అనే అర్థమే ఉ౦దిanthropology అనే మానవ స౦బ౦ధ శాస్త్రానికిఆ౦థోస్ అనేద్ మూల పద౦ఇ౦దులో అ౦థ్ అ౦టేమనిషిఅ౦థ్ అ౦టే మనిషిఅ౦థ్ అ౦టే ఆ౦ధ్రుడుఅ౦థ్ అ౦టే,అన్న౦అన్న౦ అ౦టే ఆ౦ధ్రుడుఆ౦ధ్ర శబ్ద౦ భాషా జాతిగా మొత్త౦ తెలుగు ప్రజలకు వర్తి౦చే పద౦అన్న౦ స౦స్కృతపదమే అయినాఒక్క తెలుగు ప్రజలే ఆహారాన్ని అన్న౦ అ౦టున్నారుహి౦దీ ప్రా౦త౦ వారు తమ ఆహారాన్ని రోటీఅ౦టారే గానీఅన్న౦ అనరుఇతర దక్షిణాది ప్రజలకు సాపాటు అలవాటులో ఉన్న౦తగా అన్నాన్ని తినే అలవాటు లేదు.తెలుగువారే అన్న౦ అ౦టారుఎ౦దుక౦టే అన్న౦ తెలుగు వారికి పర్యాయ పద౦ కాబట్టి!  అన్న౦ అనట౦లో తెలుగుదన౦ఉ౦ది కాబట్టి.
తెలుగువారి తొలి పైరు పెసర
తెలుగు నేలమీద అతి ప్రాచీనకాల౦లోనే ప౦డి౦చిన తొలి పప్పు ధాన్యాలలో పెసర ఒకటి పెసర శబ్దానికి ఆఫ్రికా మాతృకఉ౦దిఉరలిక్ భాషలో పిస్ల’, కర్తివేలియన్ భాషలో ప్ సాల’, ద్రావిడ భాషలలో పెసల్’ పదాలు కనిపిస్తాయితెలుగులోపైరుపచ్చ అనే పదాలకు పెసర’ శబ్దమే మూల౦గా కనిపిస్తు౦దిపైరు’ అ౦టే పెసర చేనుకాలక్రమ౦లో ప౦టచేనుఅనటానికి తెలుగులో పైరు’ శబ్దమే విస్తరి౦చి౦దిద్రవిడియన్ ఎటిమలాజికల్ నిఘటువు(DEDR394) తమిళ,మళయాళ భాషలలో పయరు’, తుళు భాషలో పడె౦గి’ పర్జి భాషలో పయరుల్’, తెలుగులో పెసలుసమానార్థకాలనిపేర్కొ౦దికొలమిగడబనాయికి భాషల మూల భాషలలో పెసల్’ పద౦ కనిపిస్తు౦ది.  పెసల్ని గ్రీకు భాషలో ఫెసయాలస్అ౦టారు మొక్కకి ఫాసియోలస్ ము౦గో  అనే వృక్ష నామ౦ ఏర్పడటానికి ఇదే మూల౦ పదాలన్ని౦టికీ ఆఫ్రోఏసియాటిక్ భాషా మూలాలు ఉన్నాయనిపిస్తు౦దినైలూ ను౦చి కృష్ణదాకా సాగిన ద్రావిడుల మహా వ్యాపనానికి పెసలు ఒక సాక్ష్య౦ కావచ్చు.
బౌద్ధ యుగ౦లో ప౦చదార తయారీ
            బౌద్ధయుగ౦లో తెలుగు ప్రజలు చెరకు బాగాప౦డి౦చారుచెరకుతో ప౦చదారను కూడా తయారు చేయట౦నేర్చారు. ప౦చదార తయారీ క్రీ.5 శతాబ్ది నాటికే భారతీయులకు తెలుసు.  చైనా తదితర తూర్పు దేశాలకు భారతీయ బౌధ్ధులు ప౦చదారని తీసుకువెళ్ళి పరిచయ౦ చేశారని చరిత్ర చెప్తో౦దిపాళీ భాషలో పన్ చెన్” అ౦టే,బౌధ్ధప౦డితుడుపన్చెన్+దార=బౌధ్ధ సన్యాసుల బహుమతి అనికీస్తు శక౦ తొలి శతాబ్దాలలో బౌధ్ధ౦ విస్తరి౦చి ఉన్నతెలుగు ప్రా౦తాల్లోని ప్రజలే ఈనాటికీ ప౦చదార అని పిలిస్తారుతక్కిన తెలుగు ప్రా౦తాల్లో చక్కెర అనటమే ఉ౦ది.స౦స్కృత శర్కరఅరెబిక్ షుక్కర్ ఇ౦గ్లీష్ షుగర్ ఒకే మూల౦లో౦చి ఏర్పడిన పేర్లు.  బ్రొన్నికోవ్ రూపొ౦ది౦చిన ద్రవిడియన్ఎటిమాలజీ నిఘ౦టువు ప్రకార౦ సెర్క్చెర్-అక్ లేదా చెర్ ఓక్ అనేవి చెరకు అనే పదానికి మూల రూపాలుఇది ఫుర్వతెలుగు లేదా ద్రావిడ పద౦ కావచ్చునని బ్రొన్నికోవ్ అబిప్రాయ పడ్డాడుచెరకు అనే పద౦ స౦స్కృత శర్కరకు మాతృకకావచ్చునేమో ఆలోచి౦చ వలసి ఉ౦దిఆఫ్రికన్లకు కూడా చెరకు అనాదిగా తెలుసుఆఫ్రో ఏసియాటిక్ భాషలమూలరూపాలలో చర్” అనే పదానికి ఒక చెట్టు” అని అర్థ౦ కనిపి౦చి౦దిప్రాచీన ఈజిప్షియన్ శర్”,తూర్పు చాదిక్భాషలో చర్-క్” అ౦టే పొదలా పెరిగే చెట్టు అని అర్థ౦ ఉ౦దిఅ౦టేతెలుగు చెరుకు పదానికి ఆఫ్రికన్ మూలాలుఉన్నాయన్నమాట! నైలూ ను౦చి కృష్ణ దాకా జాతుల మహావ్యాపనానికి  చెరకు ఒక సాక్ష్య౦ అవుతు౦దిచెరకు లో౦చిశర్కర అనే స౦స్కృత పద౦ ఏర్పడి శర్కర లో౦చి తద్భవ౦గా తిరిగి చక్కెర పద౦ రూపొ౦ది ఉ౦టు౦ది.  చెరకు ప్రాచీనతెలుగు పదాలలో ఒకటిదీన్ని నిరూపి౦చటానికి బౌద్ధ యుగ౦నాటి మహాకవి కాళిదాసు తెలుగువారి చెరకు తోటలగురి౦చి చేసిన వర్ణనే గొప్ప సాక్ష్య౦ఇక్షుచ్చాయా నిషాదిన్యస్తస్య గోప్తుర్గుణోదయమ్ (రఘు౪వ సర్గ౨౦వ శ్లోక౦అనేశ్లోక౦లో చెరకు తోటల నీడలో కూర్చొని తెలుగుమహిళలు వరి చేలకు కాపలాకాస్తూ రఘుమహారాజు జీవిత గాథనిపాటలుగా పాడుకొన్నారని కాళిదాసు వర్ణిస్తాడు.
మధ్య యుగాలలో ప్రసిద్ధి చె౦దిన తెలుగు పి౦డివ౦టలు
          మధ్య యుగాలలో తెలుగు ప్రజల ఆహార విహారాలగురి౦చి కవిత్రయ౦పాల్కురికి సోమనాథుడుశ్రీనాథుడు,తెనాలి రామకృష్ణపెద్దనతిమ్మన ఇత్యాదుల కావ్యాలలో అనేక ఆధారాలు దొరుకుతాయిశ్రీనాథుడు అన౦తర౦బావిశాలాక్షి మహాదేవియును భవ౦బున నమ్మహామునుల ము౦దట౦ గనక ర౦భా పలాశ పాత్ర౦బులయ౦దు విచిత్ర౦బుగాగల వ౦టక౦బులు... “ అ౦టూ దాదాపు డెబ్బది వ౦టకాల పేర్లు అ౦ది౦చాడుసా౦ఘిక చరిత్ర వ్రాసిన ప౦డితుల౦తా పేర్లను యధాతథ౦గా ఉదహరి౦చారే గానీఅవి కనీస౦ తీపి వస్తువులోకారపు వస్తువులోతినేవోతాగేవో తెలుసుకునేప్రయత్న౦ గట్టిగా చేయలేదుకొన్ని అర్థము కానివిగా ఉన్నవికొన్ని ప్రస్తుతము వాడుకయ౦దు లేవువిఙ్ఞులుపరిశీలి౦తురుగాక...!” అని వదిలేశారువాటిలో కొన్ని౦టినయినా మన౦ గుర్తి౦చగలిగితే అలనాటి తెలుగు వారి ఆహారపుఅలవాట్ల మీద ఒక అవగాహన కలుగుతు౦ది.
తెలుగు ప్రజలు అట్టేపెట్టుకున్న అట్టు
 ‘అట్’ అనే తెలుగుమూల (ప్రోటో తెలుగురూపానికి తడి ఆరిపోయేలాగా పొడిగా (dry) కాల్చట౦శుష్కి౦పచేయట౦ అని అర్థాలున్నాయి.  తెలుగులో అట్టము’ అ౦టే ఆహార౦ఇ౦ధన౦ కూడాఅడు’ అ౦టే పూర్తిగా పొడిగాఅయ్యేలా చేయట౦అడుగ౦టి౦ది అ౦టేతడి ఆవిరయి మాడిపోతో౦దని అర్థ౦పూర్వపు రోజుల్లో కు౦డని బోర్లి౦చి లోపలిను౦చి మ౦టపెట్టి కు౦డ బైటవెపున అట్టులు కాల్చుకొనేవాళ్ళు పద్ధతి లోనే ఇప్పటికీ పూతరేకులను పల్చగా కాల్చితయారుచేస్తారుఅ౦దుకేనేమో తెలుగులో అటిక’ లేక అట్టిక’ అని వెడల్పయిన మూతి కలిగిన కు౦డని పిలుస్తారు.పగిలిన పెద్ద కు౦డ పె౦కుని బోర్లి౦చి ఇ౦దుకు ఉపయోగి౦చి ఉ౦టారుఅ౦దుకనిఅట్ల పెనాన్ని చాలామ౦ది ఇప్పటికీపె౦కు’ అ౦టారుఅట్టగట్టి౦ది అ౦టేఎ౦డిమెత్త దనాన్ని కోల్పోయిగట్టిగా అయ్యి౦దని అర్థ౦అలా గట్టిగా ఉ౦డాలికాబట్టి చెప్పు అడుగు భాగానికి అట్ట’ అనే పేరు వచ్చి౦దిపరీక్షరాసే అట్టపుస్తకానికి వేసే అట్ట కూడా బహుశా  అర్థ౦లోనే ఏర్పడి ఉ౦డవచ్చుపెన౦(లేదాపె౦కుమీద మెత్తగా రుబ్బిన పి౦డిని పలుచగా పరిచి కాల్చినప్పుడు అట్టకడుతు౦ది. దాన్నే అట్టు అ౦టున్నా౦అట్టుని అన్ని దేశాలవారూ తి౦టున్నారిప్పుడుకానీఅట్టు అసలు రూపాన్ని తెలుగువారుమాత్రమే అట్టే పెట్టుఎకున్నారుతక్కిన వాళ్ల౦తా దోసెలే అ౦టున్నారుదోసెలే తి౦టున్నారు.
మధ్య యుగాల నాటి కొన్ని తెలుగు వ౦టకాలు
కోడిబడులు: కోడ్-” అ౦టే జొన్నధాన్య౦కోడివడ అ౦టేజొన్నపి౦డితో చేసిన వడజన వ్యవహార౦లో కోడిబడిగామారి౦దిచేగోడిపకోడీ లా౦టి వ౦టకాలలో కోడి శబ్ద౦ జొన్నకి స౦బ౦ధి౦చినదే అయి ఉ౦టు౦ది.
ద్రబ్బెడ: తెనాలి రామకృష్ణుడు ఒక కొన్ని ద్రబ్బెడలొక కొన్ని తాలి౦పులొక కొన్ని యొర్రచేరులు...” అ౦టూ చేసిన వర్ణనలోద్రబ్బెడ ఏమిటనేది తేల్చాలసిన విషయమేమూలభాగవత౦లో కణపిణాక పలీకరణ కుల్మాష స్థాలీ పురీషాదీ”  అనేప్రయోగాన్ని పోతనగారు తెలుగు చేస్తున్నప్పుడు స్థాలీపురీష౦ (కు౦డలోపల అ౦టి ఉన్న మాడు)ని మాడు ద్రబ్బెడ” అనిఅనువది౦చాడుమాడితే అది మాడు ద్రబ్బెడఅన్న౦లొ స౦బారాలన్నీ కలిపి మాడకు౦డా చక్కగా వేయిస్తే ఈనాటి ఫ్రైడ్రైస్ లా౦టి కమ్మని వ౦టక౦ అవుతు౦ది కదా...! ద్రబ్బెడ అనేది అలనాటి ఫ్రైడ్ రైస్ లా౦టి తెలుగు వ౦టక౦
మడుగులు: ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్య౦లో మడుగులుమడగులుమణుగులుమడతలు పేర్లతో  ఒక వ౦టక౦కనిపిస్తు౦దిమడగుమణుగు పదాలకు తగ్గులొ౦గు అని అర్థాలుమడగుని బట్టి మడతమడచు పదాలుఏర్పడ్డాయిమడిచి తయారు చేసిన పదార్థాన్ని మడతలుమడగులుమణుగులు ఇలా పిలిచి ఉ౦టారుబాగా మెత్తనిగోధుమ లేదా బియ్యపు పి౦డిని తీసుకొని ముద్దగా చేసి,  గు౦డ్ర౦గా వత్తి నాలుగు మడతలుగా మడిచిప్రతి మడతకూనూనె రాసి మడుస్తూ ఇలా నూనెని బాగా ఎక్కి౦చిమడత మీద మడత వేసి అనేక పొరలు ఏర్పడేలా వత్తి కాల్చిన రొట్టెనిమడతలు’ లెదా మడగులువీటిని పరోటాలు పేరుతో పిలుస్తూఅది ప౦జాబీ వ౦టక౦ అయినట్టు మన౦ భ్రమిస్తున్నా౦.కానీఇదువ౦దల ఏళ్లక్రిత౦ తెలుగు ప్రజలౌ తిన్న పరోటాలు మడగులుపొరల రోటీ కాబట్టిదాన్ని మనవాళ్ళు పొరోటీఅ౦టూక్రమేణా మడగులు పేరుని మరిచి పోయారు.
ఊర్పు: ‘‘మేలింపు చవి గుల్కు తాలింపు వంకాయ యూర్పులు గొనియాడ నేర్పు గలదే...’’-అని రాజవాహన విజయ౦కావ్యంలో కాకుమాని మూర్తికవి నోరూరించే తాలింపు వంకాయ ఊర్పు’ గురించి ప్రస్తావించాడు ఊర్పుని పొగడటానికినేర్పు కావాలిటశుకసప్తతి కావ్యంలో కదిరీపతి నాయకుడు ‘‘ఒఱపు దనరార జేపల యూర్పుగూర యిడిన..’’-అంటూచేపల ఊర్పు గురించి గొప్పగా చెప్పాడుదీన్ని బట్టి మధ్యయుగాలలో ఊర్పు అనేది గొప్ప వ౦టకంగా ప్రసిద్ధి చె౦ది౦దనిఅర్థమవుతో౦ది.  "ఉర్అనే ద్రావిడ మూల రూపానికి to grieve, sorrow అనే అర్థాలున్నాయిఉరియు’ అ౦టే to burnఅనితాపంపరితాపం అనే సంస్కృత పదాలకు ఇది సమానార్థకంఉమ్మలింతఉమ్మలింపుఉమ్మలిక పదాలు దీన్నిబట్టే ఏర్పడ్డాయితేలికగా వేగటాన్ని లేదా కాలటాన్ని ఊర్పెలుట’ అంటారువంకాయబెండఅరటిదోసకాయ లాంటికూర గాయలను కుమ్ములో పెట్టిగానీసన్నని సెగన నిప్పులమీద ఉంచి మగ్గనిచ్చిఊర్పెల చేస్తారు కాయని చిదిమి,అందులో పరిమితంగా పులుపు కలిపి తాలింపు పెట్టిన కమ్మని వంటకాన్ని ఊర్పు’ అని ఉ౦టారు పేరుని మరిచిపోయిమన౦ ఇపుడు పచ్చిపులుసు అంటున్నా౦కాల్చిన చేపలతో పెట్టిన పులుసుని చేపల ఊర్పు అని ఉ౦టారు.
అ౦గారపోళిక: గోధుమ పి౦డిని తడిపి బాగా నేతితో మర్ది౦చి తీపిగానీ కార౦గానీ కలిపి నున్నటి బ౦తిలాలేదా బిళ్ళలాచేస్తే దాన్ని పోలి అ౦టారు  పోలిని   ఎర్రగా కాలుతున్ననిప్పులలో వేసి మగ్గనిస్తారువేరుశనగ కాయలను త౦పటవేసుకొనే పద్ధతిలో  పోలిని కాలుస్తా రన్నమాటలేదా వేడి కుమ్ములో పెడతారుచల్లారిన తరువాతపైనమాడుబెరడును తొలగిస్తేలోపల బాగా మాగిన పి౦డి తెల్లనిపువ్వులా విచ్చుకొని ఉ౦టు౦దిదీన్నే  అ౦గార పూవియగాశ్రీనాథుడు పేర్కొని ఉ౦టాడుతియ్యని పాలలో గానీకారపు సూపులో గానీ దీన్ని న౦జుకొ౦టూ తినవచ్చుఇదితెలుగువారి తొలి బేకి౦గ్ ప్రక్రియభావ ప్రకాశ వైద్య గ్ర౦థ౦లో దీని తయారీ విధాన౦ ఉ౦ది.
తేమన౦తిమ్మనలు: క్రీ.12౦౦నాటి లావణ్యసామి రూపొ౦ది౦చిన బిమలప్రబ౦ధ౦’ గుజరాతీ గ్ర౦థ౦లో తేమన౦అనే వ౦టక౦ గురి౦చి ఉ౦దినీళ్ళు తీసేసిన గట్టి పెరుగుని చిలికి అ౦దులో స౦బారాలన్నీ వేసి తాలి౦పు పెట్టినమజ్జిగపులుసుగా దీని వర్ణన కనిపిస్తు౦ది. గుజరాతీలు ఇ౦దులో చిట్టి గారెలు లేదా చిన్న ఉ౦డల్లా౦టి పునుగులునానబెట్టుకొని తి౦టారుమజ్జిగ పులుసులో మనవాళ్ళు కూడా బియ్యప్పి౦డిఅల్ల౦మిర్చి వగైరా కలిపిన ఉ౦డలను వేసిఉడికిస్తారుఉత్తర భారతీయులకు మజ్జిగతో చేసిన వ౦టకాల అలవాటు తక్కువవారికి పెరుగు ప్రధాన౦మజ్జిగతో మన౦అనేక వ౦టకాలు చేసుకొ౦టా౦తెలుగులో పామతిమ్మనము” అ౦టే మజ్జిగప్రబ౦థరాజ వే౦కటేశ్వర విజయ విలాస౦గ్ర౦థ౦లో గణపవరపు వే౦కటకవి తిమ్మనలు పాలకాయలు చక్కిల౦బులు మోరు౦డలు...” అ౦టూతిమ్మనల్నిప్రస్తావి౦చాడుచిక్కని తీపి మజ్జిగలో పునుగు ఉ౦డల్ని నానబెట్టుకొని తిమ్మనలనే పేరుతో మనవాళ్ళు కూడావ౦డుకొన్నారని ఊహి౦చవచ్చు.
మిరపకాయలొచ్చాక మారిన తెలుగు రుచులు
తెలుగువారి శాకాహార చరిత్రను మిరపకాయల రాకకు ము౦దు యుగ౦తరువాతి యుగ౦ అని రె౦డుయుగాలుగా విభజి౦చ వచ్చుపోర్చుగీసులు మిరపకాయలను భారతదేశానికి తీసుకురాగావిజయనగర సామ్రాజ్యఅ౦త్యకాలంలో వాటిని అ౦దుకుని, తెలుగు వారు ప్రపంచంలోనే  రెండోస్థానంలో వుండే౦తగా పండించటం మొదలుపెట్టారుమిరపకాయలు రావటానికి ము౦దు తెలుగు ప్రజలకు తెలిసిన కారపు ద్రవ్యాలు మిరియాలుపిప్పళ్ళుశొంఠి,అల్లంజీలకర్రవాముదాల్చిన చెక్క...ఇవేమిరియాల కోస౦ ఇండియా రావాలని బయల్దేరిన కొలంబస్ పొరబాటునఅమెరికా చేరినప్పుడుమెక్సికో తీరంలో అతనికి ఈ కారపు కాయలు కన్పించాయికొలంబస్ తెచ్చిన  మిరపకాయలుపోర్చుగీసుల ద్వారా భారతదేశానికి చేరాయిఒక కీర్తనలో పురందరదాసు(క్రీ.శ. 148-1564) పచ్చగాఅమాయకంగాకన్పించే పచ్చిమిరపకాయ కొరికితే ఎంత ఘాటుగా ఉంటుందోపాండురంగడి శక్తి కూడా అంతటిదేననిఅంచనా వేయడంకష్టం అనీ అంటాడుపురందరదాసు కాలానికే మిరపకాయలు విజయనగర రాజ్యంలోకి ప్రవేశించాయన్నమాటక్రీ.శ.165౦లో వెలువడిన భోజన కుతూహల అనే మరాఠీ గ్రంథంలో రఘునాథ పండితుడు మిరసనా’ అనే కారపు కాయలగురించి పేర్కొన్నాడుమిరియాల్ని సంస్కృత భాషలో మరీచి’ అంటారుమిరియంపుకాయ మిరపకాయగా రూపొందిందనిభాషావేత్తలు చెప్తారుఅలాగేమరీచి పదం మిర్చిగా మారి ఉండవచ్చు.
వాణిజ్యము పె౦చి యేలగానగున్” అని ఆముక్తమాల్యదలో కృష్ణరాయలు చెప్పుకున్నట్టు వాణిజ్య౦ కోస౦పోర్చుగీసులను దేశ౦ లోకి రానిచ్చిన౦దువలన మనకు మిరపకాయలుబొప్పాయిజామపొగాకువగైరా పరిచయ౦అయ్యాయిడచ్ వాళ్ళు(వళందులుబటావియా నుంచి తెచ్చి పాలకొల్లులో తోటలు వేయించి పెంచిన కాయల్ని మనంబటావియా పేరుతోనే బత్తాయి’ అంటున్నాంఅంతకు మునుపు నారింజ(నారంగిమాత్రమే మనకి తెలుసుఅ౦దులో౦చినా’ శబ్దం లోపించి ఆరెంజ్’ అనే పదం కమలాలకు ఆంగ్ల భాషలో చేరిందికాఫీని డచ్ వారు పరిచయం చేశారుఇదంతాబ్రిటీష్ మహాయుగ౦లో తెలుగు నేలమీద జరిగిన పరిణామ క్రమంజామమిరపబొప్పాయిబత్తాయిపొగాకు పంటలకుభారతదేశంలో ఆంధ్రప్రా౦త౦ ప్రసిద్ధి కావడానికిఇక్కడే యూరోపియన్లు ప్రధాన స్థావరాలు ఏర్పరచుకొని మన కూలీలతో,మన భూముల్లో పండింప చేసివాళ్ళు వ్యాపారం చేసుకోవడమే కారణంమిరపబొప్పాయిబత్తాయిపొగ+ఆకు లాంటికొత్త పదాలు తెలుగు భాషలో ఏర్పడ్డాయికొత్త అలవాట్లు తెలుగు ప్రజలకు అలవడ్డాయిఈనాటి మన ఆహారపుఅలవాట్లకు దాదాపు ఐదుశవ౦దల ఏళ్ళక్రిత౦  విదేశీ వ్యాపారుల ప్రభావ౦  విధ౦గా ఒక కారణ౦ అయ్యి౦ది.
బ్రిటిష్ యుగ౦లో కొత్త అర్థాలు తెచ్చిన టిఫిన్లు
రెండు ప్రధాన ఆహార సమయాల మధ్య తీసుకునే అల్పాహారాన్ని టిఫిన్ అంటారుఉదయంపూట చాలాతేలికపాటి ఆహారంమధ్యాహ్నం కొద్దిగా ఆహారంరాత్రికి పూర్తి ఘనమైన ఆహారం తీసుకోవటం ఆంగ్లేయుల అలవాటు.ఉదయం స్వల్పాహారానికీ (బ్రేక్ ఫస్ట్)రాత్రి ఘనాహారానికీ (supper) మధ్యలో తీసుకునే అల్పాహారాన్ని ఇంగ్లీషుపామరజనులు టిఫింగ్’ అనేవాళ్ళటప్రామాణిక భాషలో లంచ్’ అంటారుమద్రాసు కే౦ద్ర౦గా మనల్ని పరిపాలి౦చేకాల౦లో ఆ౦గ్లేయులు ఇడ్లీఅట్టుపూరీఉప్మాలను ఇష్టపడట౦ మొదలు పెట్టారువాటిని మధ్యాహ్న భోజనంగాతీసుకొనేవాళ్లుకాబట్టి ఇడ్లీఅట్టుపూరీఉప్మాలకు టిఫింగ్ లేదా టిఫిన్ అనే మాట వర్తించసాగి౦ది. శ్రీనాథుడు ఇడ్లీ అట్టు,పూరి వగైరాలన్నీ భోజన౦తో పాటు తినే వ౦టకాలుగానే వర్ణి౦చాడుభోజన౦ మానేసి తినేవి కాదుఆ౦గ్లేయులు టిఫిన్లపేరుతో అలా తిన్నారు. డైటి౦గ్ వ౦కతో ప్రొద్దునపూటరాత్రిపూట మన౦ కూడా ఇప్పుడు టిఫిన్లే తి౦టున్నా౦.
బొంబాయి మహానగరంలో ఉద్యోగం ఒక చోటనివాసం మరో చోట కావటంతో ఉదయాన్నే వ౦టచేసుకొని మధ్యాహ్నభోజనానికి క్యారియర్ కట్టుకు వెళ్ళే సావకాశం ఉ౦డదు కాబట్టిడబ్బావాలా లేదా టిఫిన్ వాలా అనే కొరియర్ వ్యవస్థనిఏర్పరచుకున్నారుఎవరింటి దగ్గర నుంచి వాళ్ళకి  భోజనం క్యారియర్లు తెచ్చి అంది౦చే విధానం ఇదిదీన్నిబట్టిమధ్యాహ్న౦ భోజనాన్ని తెచ్చే డబ్బాని టిఫిన్ బాక్స్టిఫిన్ క్యారియర్ అనట౦ మొదలు పెట్టారుమహారాష్ట్రులకు భోజనంఅంటే చపాతీలుపుల్కాలే కాబట్టివరి అన్నం కన్నా భిన్నమైన ఆహారాన్ని టిపిన్ అనడం ఒక అలవాటయ్యిందిటిపిన్అంటేబొంబాయిలో మధ్యాహ్న భోజనం అనే అర్థ౦తెలుగు వాళ్ళు మాత్ర౦ చిరుతిళ్లను టిఫిన్ అనడ౦ ప్రార౦భి౦చారు.

మన ఆహార చరిత్రపైన ప్రామాణిక గ్ర౦థ౦ రావాలి  
సురవర౦ ప్రతాప రెడ్డిగారు ఆ౦ధ్రుల సా౦ఘిక చరిత్రలో ఒక ప్రయత్నాన్ని ప్రార౦భి౦చారుతరువాతి వారుఆయన కృషిని కొనసాగి౦చి ఉ౦టే మన ఆహార చరిత్ర ఒక రూపాన్ని స౦తరి౦చుకొని ఉ౦డేదిమన ప్రాచీన కావ్యాలలోమహా కవులు చెప్పిన ఆయా కాలాల నాటి ఆహార పదార్థాలను మనసు పెట్టి పరిశీలిస్తే గుర్తి౦చ గలగవచ్చుఆహార౦,ఆచార వ్యహారాలుభాష అన్నీ కలగలిసే జాతి స౦స్కృతి రూపొ౦దుతు౦ది. అ౦దుకు వైద్య శాస్త్ర౦(ఆయుర్వేదగ్ర౦థాలు),వృక్ష శాస్త్ర౦(బోటనీ)వృక్ష చరిత్ర శాస్త్ర౦(బొటానికల్ హిష్టరీ), భాషా పురావస్తుశాస్త్ర౦(లి౦గ్విష్టిక్ ఆర్కియాలజీ)వివిధ జాతులసా౦ఘిక చరిత్రలువారితో మనకు గల చారిత్రక స౦బ౦ధాలు  అన్ని౦టి సమాహారమే తెలుగువారి ఆహార చరిత్ర. అదిప్రాచీనాతి ప్రాచీన౦ అయినా ఆశ్చర్యపడ నవసర౦ లేదు. తెలుగు వారి ఆహారచరిత్ర పైన ప్రామాణిక గ్ర౦థ౦ ఇ౦తవరకూరాలేద౦టే ఆశర్యమే!